Rood licht therapie voor vrouwen: van cyclus tot overgang
Share
Het meeste onderzoek naar rood licht therapie gaat over spierherstel, huid en pijn. Logisch, want daar ligt de grootste berg studies. Maar er is een hele categorie klachten die daarbij zelden aan bod komt: alles wat met de vrouwelijke cyclus, hormonen en het bekkengebied te maken heeft. Menstruatiepijn. Endometriose. Herstel na een bevalling. Tepelpijn tijdens de borstvoeding. De overgang.
Precies over dat onderwerp verscheen onlangs een uitgebreid interview met verloskundige Tracy Donegan op Light Therapy Insiders. In dit artikel zetten we haar inzichten op een rij, vullen we ze aan met wat het wetenschappelijk onderzoek er wél en níét over zegt, en vertalen we het naar wat je er thuis mee kunt.
Dit artikel volgt de levensfasen. Zoek je specifiek informatie over hormonale disbalans, PCOS, PMS of de invloed van stress op je cyclus? Lees dan ons artikel over rood licht therapie en vrouwelijke hormonen.
Inhoud
- Hoe werkt rood licht therapie in je lichaam?
- Rood licht therapie bij menstruatiepijn
- Rood licht therapie bij endometriose en bekkenpijn
- Rood licht therapie en vruchtbaarheid
- Zwangerschap: waar je rood licht beter niet gebruikt
- Rood licht therapie na de bevalling
- Rood licht therapie in de overgang
- Hoe begin je met rood licht therapie?
- Is rood licht therapie veilig?
- Veelgestelde vragen
Hoe werkt rood licht therapie in je lichaam?
Rood licht (rond 660 nm) en nabij-infrarood licht (rond 850 nm) dringen door de huid heen en worden opgenomen door je mitochondriën, de energiefabriekjes in je cellen. Daar zit een enzym, cytochroom c-oxidase, dat het licht opvangt. Het gevolg: je cellen maken meer ATP aan, de doorbloeding in het behandelde gebied verbetert en ontstekingssignalen worden bijgesteld.
Dat klinkt abstract, maar het verklaart waarom zulke uiteenlopende klachten op dezelfde therapie reageren. Rood licht behandelt namelijk geen specifieke aandoening. Het geeft weefsel meer energie om zichzelf te herstellen. Weefsel dat onder druk staat, herstelt van een bevalling, of minder goed doorbloed raakt door dalende oestrogeenspiegels, profiteert daar het meest van.
De vakterm hiervoor is fotobiomodulatie. Wil je hier dieper op ingaan, lees dan ons artikel over hoe rood lichttherapie precies werkt of over mitochondriën en ATP.
Rood licht therapie bij menstruatiepijn
Van alle vrouwspecifieke toepassingen is menstruatiepijn het beste onderzocht. En de resultaten zijn opvallend.
In een gerandomiseerde multicenter-studie in Lasers in Medical Science werden 156 vrouwen met primaire dysmenorroe (menstruatiekrampen zonder onderliggende aandoening) verdeeld over twee groepen. De ene groep kreeg drie cycli lang LED-lichttherapie op twee punten laag op de buik. De andere groep kreeg de anticonceptiepil (ethinylestradiol/desogestrel).
Het percentage vrouwen dat een klinisch relevante pijnvermindering haalde, was in beide groepen vergelijkbaar: 73,6% bij lichttherapie tegenover 85,7% bij de pil. Dat verschil was statistisch niet significant. Bij de pil was de absolute pijndaling wel groter. Interessant genoeg daalde het prostaglandine E2-gehalte in het bloed (de stof die de krampen veroorzaakt) in beide groepen even sterk.
Dat is een noemenswaardig gegeven. Niet omdat licht "beter" is dan de pil, want op de absolute pijndaling wint de pil duidelijk. Maar omdat het voor vrouwen die geen hormonen willen of kunnen gebruiken een serieuze optie op tafel legt. Wel eerlijk erbij: in deze studie was er geen groep die een nepbehandeling kreeg, dus een deel van de verbetering kan een placebo-effect zijn.
Belangrijker is daarom het onderzoek waarin lichttherapie wél tegen een nepbehandeling is gezet. Een meta-analyse uit 2025 vond drie van zulke studies, samen 150 vrouwen, en zag een duidelijke pijnvermindering ten gunste van licht. In de best opgezette losse studie (dubbelblind, met een placebo-apparaat, 88 vrouwen) daalde de pijnscore met 4,3 punten tegenover 1,8 in de placebogroep. Het blijven kleine studies, allemaal uit Oost-Azië, dus herhaling in Europa moet nog komen. Maar van alle toepassingen in dit artikel staat deze er het beste voor.
In de praktijk gebruik je hiervoor een flexibele lichttherapieriem die je laag om je buik of onderrug draagt, of je gaat zitten voor een paneel. Twintig minuten, en het liefst niet pas als de pijn er al is: begin een paar dagen vóór je menstruatie.
Rood licht therapie bij endometriose en bekkenpijn
Bij endometriose ligt het gecompliceerder. Er is geen goed onderzoek dat aantoont dat rood licht endometrioseweefsel aanpakt, en dat moeten we ook niet suggereren.
Wat wél aannemelijk is: de pijncomponent. Nabij-infrarood licht bereikt dieperliggend weefsel, verbetert de lokale doorbloeding en dempt ontstekingsactiviteit. Voor vrouwen die dagelijks met bekkenpijn leven, is een niet-medicamenteuze aanvulling die je thuis kunt doen zonder maagbelasting of afhankelijkheid, de moeite van het proberen waard.
Belangrijk: rood licht therapie vervangt geen behandeling bij endometriose. Zie het als iets wat je erbíj doet, in overleg met je arts. Meer over de werking bij pijn lees je in ons artikel over rood licht therapie bij pijn en ontstekingen.
Rood licht therapie en vruchtbaarheid
Donegan legt in het interview een punt neer dat in de spreekkamer nog te vaak wordt overgeslagen: bij een kinderwens die niet vanzelf uitkomt, ligt de oorzaak in een aanzienlijk deel van de gevallen (mede) bij de man. Toch richt het traject zich vaak eenzijdig op de vrouw.
Voor mannen is er onderzoek dat suggereert dat fotobiomodulatie de beweeglijkheid van zaadcellen kan ondersteunen. Mitochondriën leveren immers de energie waarmee een zaadcel zwemt. Praktisch relevant daarbij: de aanmaak van zaadcellen duurt ongeveer 70 tot 76 dagen. Wat je vandaag doet, zie je pas over ruim twee maanden terug in een spermogram.
Dat verklaart ook waarom Donegan haar cliënten met een kinderwens vraagt om minstens drie maanden aan een protocol vast te houden voordat ze conclusies trekken. Dat is klinische ervaring, geen studieresultaat, maar het sluit netjes aan bij de biologie.
Voor vrouwen is de onderbouwing dunner. Rood licht op de onderbuik wordt ingezet om de doorbloeding van het bekkengebied te ondersteunen, maar harde uitkomstdata over zwangerschapscijfers zijn er niet. Wees hier eerlijk in richting jezelf: dit is een redelijke aanvulling, geen vruchtbaarheidsbehandeling. Over de hormonale kant hiervan schreven we apart een artikel over rood licht therapie en vrouwelijke hormonen.
Zwangerschap: waar je rood licht beter niet gebruikt
Duidelijk en zonder omhaal: gebruik geen krachtig roodlichtpaneel direct op je zwangere buik, tenzij dat gebeurt onder begeleiding van een zorgverlener die hierin geschoold is.
Er is geen bewijs dat het schadelijk is, maar er is ook geen onderzoek dat aantoont dat het veilig is. Bij een zwangerschap is dat verschil belangrijk genoeg om terughoudend te zijn.
Licht op je schouders, nek, gezicht of onderrug is een ander verhaal, want dat blijft ver van de baarmoeder. Twijfel je? Leg het voor aan je verloskundige. We hebben hier een volledig artikel over geschreven: rood licht therapie tijdens de zwangerschap.
Rood licht therapie na de bevalling
Dit is het gebied waar het meeste klinische onderzoek ligt, en waar de resultaten gemengd maar hoopgevend zijn.
Tepelpijn en tepelkloven bij borstvoeding
Hier ligt het genuanceerder dan je online vaak leest. Er zijn positieve meta-analyses, maar die vergelijken lichttherapie meestal met gewone zorg zoals lanoline of moedermelk. Gezet tegen een nepbehandeling, de strengere toets, is het effect tot nu toe niet aangetoond: een review uit 2024 vond precies twee van zulke studies, samen 139 vrouwen, en zag geen significant verschil. Ook staat vast dat één enkele sessie niet werkt.
Toch is het verhaal daarmee niet af. De nieuwste dubbelblinde studie met nepbehandeling, uit 2026, gebruikte een herhaald protocol met róód én infrarood licht en zag tot zeven dagen na de behandeling minder pijn. Het beweegt de goede kant op. Bewezen is het nog niet, en zo presenteren we het ook niet.
Eén kanttekening die je overal terugleest en die klopt: licht lost een verkeerde aanlegtechniek niet op. Als de oorzaak in de aanhapping zit, blijft de wond terugkomen. Zoek eerst een lactatiekundige, gebruik het licht ernaast.
Herstel van perineum en keizersnede
Voor perineumletsel, hechtingen en herstel na een keizersnede is het beeld wisselender. Er zijn RCT's die duidelijke pijnvermindering laten zien, en er zijn systematische reviews die concluderen dat het verschil met placebo klein of niet significant is. De gebruikte doseringen en golflengtes lopen tussen studies flink uiteen, wat dat verschil deels verklaart. Kortom: mogelijk zinvol, maar overtuigend is het bewijs nog niet.
Praktisch: wacht tot het bloedverlies onder controle is en de wond gesloten, en overleg met je verloskundige of arts voordat je begint.
Rood licht therapie in de overgang
Als oestrogeen daalt, verandert er van alles tegelijk. Je huid wordt dunner en droger, collageenaanmaak neemt af, weefsel in het bekkengebied wordt kwetsbaarder, je slaapt onrustiger en je herstelt trager van inspanning.
Het gemeenschappelijke thema is opvallend: het gaat over weefsel dat minder goed doorbloed raakt en cellen die minder efficiënt werken. En dat is precies waar fotobiomodulatie op aangrijpt.
Huid en collageen
Voor de huid is de onderbouwing het stevigst van alles wat met de overgang te maken heeft. In een dubbelblinde studie waarin de ene gezichtshelft licht kreeg en de andere een nepbehandeling, namen rimpels en huidruwheid meetbaar af. Belangrijker nog: huidbiopten lieten daadwerkelijk meer collageen en elastische vezels zien. Dat is een van de weinige keren dat het effect rechtstreeks in menselijk weefsel is aangetoond, en niet alleen in een vragenlijst.
Daar hoort een eerlijke kanttekening bij. Een flink deel van het onderzoek naar LED-lichttherapie wordt betaald door de fabrikanten van de apparaten, en de meest onafhankelijk gefinancierde recente studie haalde haar belangrijkste eindpunt niet. Het effect is reëel maar bescheiden. Reken op een zichtbaar gladdere huidtextuur, niet op het resultaat van een ingreep. Meer daarover lees je in ons artikel over rood licht therapie voor de huid. Een LED-gezichtsmasker is hiervoor de eenvoudigste route.
Genitale en bekkenklachten
Bij droogheid, dunner wordend weefsel en pijn bij het vrijen is de belangstelling groot en het bewijs nog jong. Er loopt inmiddels gerandomiseerd onderzoek naar fotobiomodulatie bij het genitourinair syndroom van de menopauze, maar de resultaten zijn er nog niet. Als je hierover leest dat het "bewezen werkt": dat klopt op dit moment niet.
Slaap en energie
Hier geldt iets anders, en dat gaat niet over het bestralen van weefsel maar over je bioritme. Fel blauwrijk licht 's avonds houdt je wakker; warm, rood licht doet dat niet. Een sessie in de avond past daarom prima in een afbouwroutine. Lees hier meer over in ons artikel over rood licht therapie voor betere slaap.
Hoe begin je met rood licht therapie?
Het mooie aan lichttherapie is dat het protocol simpel is. Het lastige is dat consistentie belangrijker blijkt dan intensiteit, en daar gaat het meestal mis.
- Begin rustig. Tien tot vijftien minuten per gebied is genoeg om te starten. Meer is niet beter; bij fotobiomodulatie bestaat een optimaal doseringsbereik, en daarboven neemt het effect juist weer af.
- Houd afstand. Voor een paneel is 15 tot 30 cm gebruikelijk. Een riem of masker ligt op de huid.
- Wees regelmatig. Drie tot vijf keer per week levert meer op dan één lange sessie in het weekend.
- Geef het tijd. Huid en pijnklachten reageren vaak binnen twee tot vier weken. Voor alles wat met de cyclus of hormonen te maken heeft, reken je op twee tot drie cycli.
- Merk je na een week of vier helemaal niets? Dan is het zinvol om je protocol tegen het licht te houden: afstand, duur of frequentie, in plaats van gewoon door te gaan.
Is rood licht therapie veilig?
Rood licht therapie heeft een gunstig veiligheidsprofiel. Er zit geen UV in, het verbrandt je huid niet en de bijwerkingen die in studies gemeld worden, zijn zeldzaam en mild. Toch een paar duidelijke aandachtspunten:
- Behandel geen moedervlekken of huidplekjes die er verdacht uitzien. Laat die eerst beoordelen.
- Gebruik geen krachtig paneel direct op een zwangere buik zonder begeleiding.
- Richt geen intense panelen op pasgeborenen.
- Gebruik je fotosensibiliserende medicatie (bepaalde antibiotica, sommige middelen tegen acne of bij auto-immuunziekten)? Overleg dan eerst met je arts of apotheker.
- Kijk niet recht in de LED's. Bij grote panelen op korte afstand is een beschermbril prettig.
Veelgestelde vragen
Helpt rood licht therapie tegen menstruatiepijn?
Waarschijnlijk wel. Drie placebogecontroleerde studies met samen 150 vrouwen laten een duidelijke pijnvermindering zien, en in een vergelijking met de anticonceptiepil haalde 73,6% van de vrouwen met licht een klinisch relevante verbetering tegenover 85,7% met de pil. Het zijn kleine studies, dus zekerheid is er nog niet.
Mag je rood licht therapie gebruiken tijdens de zwangerschap?
Niet direct op je buik, tenzij een geschoolde zorgverlener dat begeleidt. Er is geen bewijs van schade, maar er is ook geen onderzoek dat de veiligheid aantoont. Op je schouders, nek, gezicht of onderrug is het een ander verhaal, omdat dat ver van de baarmoeder blijft.
Helpt rood licht therapie bij overgangsklachten?
Voor de huid is de onderbouwing redelijk: dunner wordende huid en collageenverlies reageren aantoonbaar op rood licht. Voor genitale en bekkenklachten zoals droogheid en pijn bij het vrijen loopt het onderzoek nog, dus daar valt nog niets over te beloven.
Hoe lang duurt het voordat je resultaat merkt?
Huid en pijnklachten reageren vaak binnen twee tot vier weken bij drie tot vijf sessies per week. Voor alles wat met je cyclus of hormonen te maken heeft, reken op twee tot drie cycli. Merk je na vier weken helemaal niets, kijk dan eerst kritisch naar afstand, duur en frequentie.
Is rood licht therapie veilig tijdens de borstvoeding?
Ja. Lichttherapie op de tepel wordt in klinisch onderzoek juist ingezet bij tepelkloven en heeft geen effect op de melkproductie. Wel geldt: licht lost een verkeerde aanlegtechniek niet op. Schakel eerst een lactatiekundige in en gebruik het licht daarnaast.
Welk apparaat heb je nodig voor klachten in de onderbuik?
Een flexibele lichttherapieriem die je laag om je buik of onderrug draagt is hiervoor het praktischst, omdat je die tijdens het rusten kunt omhouden. Een staand paneel werkt ook, maar vraagt dat je twintig minuten stil voor het apparaat zit.
Wat je realistisch mag verwachten
Vrouwengezondheid is decennialang ondervertegenwoordigd geweest in medisch onderzoek, en dat zie je terug in dit onderwerp: voor menstruatiepijn en de huid is de onderbouwing redelijk, voor bekkenklachten in de overgang staat het onderzoek nog in de kinderschoenen.
Dat maakt rood licht therapie geen wondermiddel. Maar het maakt het wel een veilige, niet-hormonale optie die je thuis kunt inzetten naast wat je verder al doet. En voor een aantal klachten waar de reguliere opties beperkt zijn, is dat meer dan niets.
Vragen over welk apparaat past bij wat jij wilt aanpakken? Stel ze gerust. We denken graag mee.
Disclaimer: dit artikel is bedoeld ter informatie en is geen medisch advies. Rood licht therapie vervangt geen behandeling door een arts. Heb je klachten, ben je zwanger, geef je borstvoeding of gebruik je medicatie? Overleg dan met je huisarts, verloskundige of specialist voordat je begint.
Geïnspireerd op het interview met verloskundige Tracy Donegan, Light Therapy Insiders. Wetenschappelijke onderbouwing onder meer uit: Complementary Therapies in Medicine (2025) en Lasers in Medical Science (2022) over licht bij primaire dysmenorroe; Breastfeeding Medicine (2024) en Lasers in Medical Science (2025) over fotobiomodulatie bij tepelletsel; Lee et al. (2007) over LED-fototherapie met huidbiopten; en een umbrella review in Systematic Reviews (2025) over de algehele bewijskracht van fotobiomodulatie.