Van een afstand lijken ze op elkaar: u gaat een cabine of een paneel in, er gaat licht aan, en na een kwartier komt u eruit. Toch is de vergelijking rood licht therapie vs zonnebank ongeveer zo zinvol als een oven naast een koelkast leggen omdat beide een deur hebben. Het verschil zit niet in de vorm van het apparaat maar in de golflengte, en die bepaalt of het licht uw huid opbouwt of afbreekt. Hieronder leest u waar dat verschil precies zit, waarom rood licht niet bruin maakt, en of u er na een dag zon nog iets aan heeft.

Waarom mensen ze verwarren

De verwarring is begrijpelijk. Beide gaan over licht op blote huid, beide werken met sessies van een kwartier, en beide staan in een ruimte vol lampen. Bovendien heet rood licht therapie in vaktaal photobiomodulatie of LED-therapie, en dat woord "therapie" versterkt het idee dat het om varianten van hetzelfde zou gaan.

Dat is het niet. Het zichtbare spectrum loopt van violet naar rood. Net voorbij violet ligt uv-straling: kortgolvig en energierijk. Net voorbij rood ligt nabij-infrarood: langgolvig en energiearm. Een zonnebank werkt aan de energierijke kant, rood licht therapie aan de rustige. Ze staan aan tegenovergestelde uiteinden.

Rood licht therapie vs zonnebank: de vergelijking

Kort gezegd: een zonnebank zendt uva en uvb uit en maakt de huid bruin via pigment, met bekende schade op termijn. Rood licht therapie werkt met 660nm en nabij-infrarood van 830 tot 850nm, bevat geen uv, maakt niet bruin en stimuleert juist de collageenaanmaak. Het verschil zonnebank LED is dus geen gradatie maar een tegenstelling.

Wat uv met de huid doet

Uv is energierijk genoeg om direct in te grijpen op het DNA in huidcellen. Uvb wordt vrijwel volledig in de opperhuid opgevangen en veroorzaakt daar de verbranding die u als roodheid ziet. Uva komt dieper, tot in de bovenste lagen van de lederhuid, en daar zit het probleem.

In de lederhuid zitten de fibroblasten, de cellen die collageen en elastine maken. Uva activeert enzymen die precies dat collageen afbreken en beschadigt de vezels die de huid stevigheid geven. Het resultaat op termijn heet fotoveroudering: lederachtige textuur, verlies van veerkracht, pigmentvlekken en fijne lijntjes. Uv geldt bovendien als bewezen risicofactor voor huidkanker, ook uit een apparaat.

De bruining zelf is een beschermingsreactie. Melanocyten maken pigment omdat de huid signaleert dat er schade dreigt. Een kleurtje is dus, biologisch gezien, het zichtbare bewijs dat de huid iets te verwerken kreeg.

Wat rood licht en nabij-infrarood met de huid doen

Rood licht van 660nm en nabij-infrarood van 830 tot 850nm grijpen ergens anders aan. Ze worden opgenomen door cytochroom c oxidase, een enzym in de elektronentransportketen van de mitochondriën. Bij belichting komt stikstofmonoxide los, de ATP-productie versnelt en korte stoten reactieve zuurstof werken als reparatiesignaal. Dat proces heet photobiomodulatie en is onderzocht aan onder meer Harvard Medical School en NASA. Op de pijlerpagina over hoe rood en nabij-infrarood licht werkt staat het stap voor stap uitgelegd.

Voor de huid betekent dat het omgekeerde van uva. Fibroblasten krijgen meer energie voor hun werk: in studies met huidbiopten werd na 8 tot 12 weken dagelijks gebruik 25 tot 35% meer collageenaanmaak gezien. Dat telt, omdat de collageenvoorraad vanaf ongeveer 25 jaar met zo'n 1% per jaar daalt en in de eerste vijf jaar na de menopauze tot 30% kan teruglopen. Meer daarover staat in het artikel over rood licht therapie voor de huid, en bij een ontstoken huid in het stuk over rood licht therapie bij acne.

Eerlijk erbij: rood licht werkt niet als een schakelaar, het bouwt op. De eerste twee tot vier weken bouwt het lichaam capaciteit op, daarna komt het resultaat. Wie na drie weken stopt, houdt niets over. Voor de huid geldt: week 1 tot 3 niets zichtbaar, week 4 tot 6 een fijnere textuur, week 8 tot 12 zichtbare verandering, en pas na ongeveer zes maanden effect op littekens en pigment.

Rood licht therapie vs zonnebank: waarom rood licht niet bruin maakt

Dit is de meest gestelde vraag bij deze vergelijking, en het antwoord is nuchter: nee, u wordt er niet bruin van. Rood licht bevat geen uv, dus de melanocyten krijgen geen prikkel om pigment aan te maken. Sommige mensen zien direct na een sessie een lichte blos, maar dat is doorbloeding en geen kleuring, en die trekt binnen een half uur weg.

Voor wie een kleurtje zoekt is rood licht dus geen alternatief. Voor wie iets aan de kwaliteit van de huid wil doen, is het juist de reden om het te kiezen: de opbouwende kant van licht zonder de afbrekende. Dat maakt het ook bruikbaar voor mensen met een lichte huid, veel pigmentvlekken of een reden om uv te mijden. Gebruikt u medicatie die de huid lichtgevoelig maakt, overleg dan alsnog eerst met uw arts of apotheker.

Maakt rood licht vitamine D aan

Nee. Vitamine D-aanmaak in de huid vraagt specifiek om uvb, straling rond 290 tot 315nm. Rood licht en nabij-infrarood zitten daar honderden nanometers vandaan en kunnen die reactie niet in gang zetten. Wie een tekort vermoedt, laat dat bepalen via bloedonderzoek en bespreekt suppletie of veilige zonblootstelling met de huisarts.

Het is een van de weinige dingen die uv wel doet en rood licht niet. Tegelijk verkiezen gezondheidsinstanties suppletie doorgaans boven uv: de vitamine is elders te halen, de huidschade niet terug te draaien.

Rood licht na de zonnebank of na een dag zon

Dit kan, en veel mensen doen het juist daarom. Rood licht en nabij-infrarood grijpen aan op herstelprocessen: de microcirculatie verbetert en macrofagen verschuiven van een pro-inflammatoire naar een herstellende modus. Gebruikers melden dat een verhitte, gespannen huid na een sessie rustiger aanvoelt. Een paar praktische punten:

• Wacht bij een verbrande huid tot de acute roodheid en warmte zijn gezakt. Belicht geen open blaren.
• Houd de eerste sessies kort, 5 tot 7 minuten, op 30cm afstand.
• Werk op schone, droge huid, zonder aftersun of olie tijdens de sessie. Verzorging kan erna.
• Zie het niet als toestemming om vaker onder uv te gaan.

Dat laatste verdient nadruk. Er is geen onderzoek dat aantoont dat rood licht uv-schade ongedaan maakt. Wat het onderzoek suggereert, is dat herstelprocessen in weefsel worden ondersteund. Dat is iets anders dan een reset.

Oogbescherming: verplicht of niet

Hier verschillen de twee opnieuw wezenlijk. Bij een zonnebank is een uv-bril verplicht, zonder uitzondering. Uv beschadigt het hoornvlies en draagt bij aan staar, en gesloten oogleden houden uv onvoldoende tegen. De bril is daar geen comfortkeuze maar noodzaak.

Bij rood licht therapie ligt dat anders. Er is geen uv en er zijn geen aanwijzingen dat rood of nabij-infrarood licht op deze intensiteit het oog beschadigt. Strikt genomen is een bril dus niet nodig. Wel is het oncomfortabel: op 15 tot 30cm van een paneel is de lichtsterkte hoog en gaat u vanzelf knijpen. Daarom wordt er bij onze panelen een bril meegeleverd. Ogen sluiten kan ook. Wie een oogaandoening heeft of lichtgevoelig makende medicatie gebruikt, overlegt vooraf met de oogarts.

Twijfelt u of dit bij uw situatie past, dan kunt u een gratis videogesprek van vijftien minuten inplannen met een specialist, zonder verkooppraatje. Laat u hieronder een vraag achter, dan leest er altijd een mens mee: reacties worden binnen 24 uur door een mens beantwoord.

Welk apparaat past bij welk doel

Wie de zonnebank vaarwel zegt en iets voor de huid zoekt, komt meestal uit bij een paneel of een masker. Het ATP Pro 700 roodlichttherapie paneel is daarbij de veelzijdigste keuze: groot genoeg voor het halve lichaam, dus gezicht en decolleté, maar net zo goed rug, knieën of schouders. Gaat het u alleen om het gezicht, dan is het Aurora LED-gezichtsmasker praktischer, omdat de afstand vanzelf constant blijft.

Eén cijfer bepaalt of een sessie zin heeft: de irradiance, het vermogen dat de huid werkelijk bereikt. Voor klinisch effect wordt minimaal ongeveer 100 mW/cm² aangehouden. Goedkope apparaten halen vaak 20 tot 30 mW/cm². Panacea-panelen meten gekalibreerd 130 tot 200 mW/cm² op 15cm, met diodes die binnen 5nm van de doelwaarde blijven. Onder die drempel kunt u maanden trouw belichten zonder resultaat. De onderbouwing staat gebundeld op de pagina met wetenschappelijk onderzoek naar rood licht therapie.

Wordt rood licht bij u eerder met warmte verward dan met uv, dan is de vergelijking met een infraroodsauna minstens zo verhelderend: daar zit het onderscheid in warmte tegenover golflengte.

Veelgestelde vragen

Is rood licht therapie hetzelfde als een zonnebank

Nee. Een zonnebank werkt met uva en uvb, straling die pigment aanmaakt en op termijn collageen afbreekt. Rood licht therapie werkt met 660nm en nabij-infrarood van 830 tot 850nm, aan de andere kant van het zichtbare spectrum. Er zit geen uv in, u wordt er niet bruin van en collageen wordt niet afgebroken maar juist gestimuleerd.

Word ik bruin van rood licht therapie

Nee. Bruining ontstaat doordat melanocyten pigment aanmaken als reactie op uv, en rood licht bevat geen uv. Direct na een sessie kan de huid licht blozen door betere doorbloeding, maar die blos trekt binnen een half uur weg. Wie een kleurtje zoekt, vindt dat hier niet, en dat is bij dit soort licht juist het uitgangspunt.

Maakt rood licht therapie vitamine D aan

Nee, daarvoor is uvb nodig, straling rond 290 tot 315nm. Rood licht en nabij-infrarood liggen honderden nanometers verderop en kunnen die reactie niet op gang brengen. Vermoedt u een tekort, laat dan bloedonderzoek doen en bespreek suppletie met uw huisarts. Dit is een van de weinige punten waarop uv iets doet wat rood licht niet doet.

Kan ik rood licht gebruiken na de zonnebank of een dag in de zon

Dat kan. Rood en nabij-infrarood licht ondersteunt herstelprocessen in weefsel: de microcirculatie verbetert en immuuncellen verschuiven naar een herstellende modus. Wacht bij een verbrande huid tot de acute warmte en roodheid zijn gezakt, houd de eerste sessies kort en belicht geen open blaren. Het maakt uv-schade niet ongedaan.

Heb ik bij rood licht therapie een bril nodig

Bij een zonnebank is een uv-bril verplicht omdat uv het hoornvlies beschadigt. Bij rood licht is er geen uv en is een bril niet strikt noodzakelijk. Op korte afstand is het licht wel fel en oncomfortabel, daarom wordt er een bril meegeleverd. Ogen sluiten kan ook. Bij een oogaandoening overlegt u vooraf met de oogarts.

Wilt u rustig verkennen wat licht zonder uv voor uw huid kan betekenen? Bekijk het ATP Pro 700 paneel, of leg uw situatie voor in het gratis videogesprek. Staat uw vraag hier niet bij, kijk dan bij de veelgestelde vragen.