Terapia światłem czerwonym przy chorobie zwyrodnieniowej stawów
Osoby, które od lat żyją z artrozą, wiedzą, że leki przeciwbólowe mają swoje ograniczenia. Coraz częściej otrzymujemy pytania, czy terapia czerwonym światłem w przypadku artrozy może coś wnieść. Uczciwa odpowiedź składa się z dwóch części. Czerwone światło i światło bliskiej podczerwieni nie odbudowują chrząstki ani nie cofają artrozy. Fotobiomodulacja może natomiast wspierać zmniejszenie bólu i porannej sztywności oraz poprawę kondycji tkanek wokół stawu. Wolimy wyjaśnić tę różnicę z wyprzedzeniem, a nie dopiero później.
Co terapia czerwonym światłem robi, a czego nie robi w przypadku artrozy
Terapia czerwonym światłem w przypadku artrozy koncentruje się na bólu, sztywności i tkankach wokół stawu, a nie na odbudowie chrząstki. Artroza jest nieodwracalna i terapia ta nie zmieni obrazu RTG. Użytkownicy zgłaszają przede wszystkim mniejszą sztywność poranną i łatwiejsze poruszanie się. Badania sugerują, że światło bliskiej podczerwieni wspiera krążenie oraz zdolność regeneracyjną tkanek otaczających staw.
To skromniejsza obietnica niż te, które można przeczytać gdzie indziej — i jest to celowe. Chrząstka ma bardzo niewiele naczyń krwionośnych i nie ma przekonujących dowodów na to, że światło z zewnątrz odbudowuje utraconą chrząstkę.
Chrząstka nie jest jednak jedynym źródłem dolegliwości. W przypadku artrozy niemal zawsze występują podrażniona torebka stawowa, napięte mięśnie i przeciążone ścięgna. Właśnie te tkanki znajdują się w zasięgu światła bliskiej podczerwieni i w dużej mierze to one decydują o tym, jak wygląda Państwa dzień.
Co dzieje się w stawie i wokół niego
Działanie rozpoczyna się w mitochondriach. W łańcuchu transportu elektronów znajduje się oksydaza cytochromu c — enzym wrażliwy na czerwone światło o długości 660 nm oraz światło bliskiej podczerwieni o długości od 830 do 850 nm. Pod wpływem naświetlania uwalnia się tlenek azotu, produkcja ATP przyspiesza, a w tkance powstają krótkie impulsy reaktywnych form tlenu, które tkanka odczytuje jako sygnał naprawczy. Fachowe określenie tego procesu to fotobiomodulacja, badana między innymi przez Harvard Medical School i NASA. Pełne wyjaśnienie znajdą Państwo w naszym przeglądzie na temat działania czerwonego światła i światła bliskiej podczerwieni w organizmie.
W przypadku artrozy szczególne znaczenie ma długość fali. Czerwone światło o długości 660 nm przenika na głębokość od 5 do 10 mm i pozostaje w skórze oraz tkankach powierzchownych. Światło bliskiej podczerwieni o długości od 830 do 850 nm dociera na głębokość od 4 do 5 cm, obejmując stawy, ścięgna, mięśnie i nerwy obwodowe. W przypadku artrozy to właśnie bliska podczerwień wykonuje więc większość pracy.
To, co dzieje się w tej tkance, opisano w badaniach na trzy sposoby:
- Makrofagi przechodzą z trybu prozapalnego w tryb regeneracyjny. To wyjaśnia, dlaczego ból stawów po zastosowaniu światła LED często ustępuje wcześniej niż obrzęk.
- Mikrokrążenie poprawia się, dzięki czemu składniki odżywcze łatwiej docierają do torebki stawowej i ścięgien.
- Mięśnie wokół stawu otrzymują więcej ATP. Mniejsze napięcie ochronne zwykle oznacza mniejszą sztywność przy pierwszych krokach dnia.
To ta sama metoda, którą opisujemy w artykule terapia czerwonym światłem przy bólu i stanach zapalnych. W przypadku choroby zwyrodnieniowej stawów kontekst jest inny: zużycie pozostaje, więc podtrzymujesz istniejący stan.
Które stawy można praktycznie dobrze naświetlać
Im bliżej powierzchni skóry znajduje się staw, tym więcej światła do niego dociera. Dzięki temu niektóre zastosowania są bardziej obiecujące niż inne.
Kolano
Kolano jest stawem o najkorzystniejszych warunkach. Torebka stawowa, więzadła i ścięgna leżą płytko, a naświetlanie można wykonywać z przodu, od wewnątrz i od zewnątrz. Terapia czerwonym światłem przy zwyrodnieniu stawu kolanowego to zastosowanie, o którym otrzymujemy najwięcej opinii.
Dłonie i palce
Stawy palców i podstawa kciuka znajdują się tuż pod skórą. W tym przypadku światło o długości fali 660 nm jest równie istotne jak światło bliskiej podczerwieni. Naświetlaj osobno wierzch dłoni i dłoń, aby światło docierało z obu stron.
Bark
Bark jest częściowo dostępny. Stożek rotatorów i otaczające go ścięgna znajdują się w zasięgu światła, natomiast sam staw leży głębiej, pod tkanką mięśniową. Korzyści dotyczą przede wszystkim ścięgien i otaczających mięśni.
Szyja
W przypadku zwyrodnienia stawów szyi stawy międzykręgowe znajdują się za kręgosłupem, a przed nimi leży warstwa mięśni. To właśnie ta warstwa często jest źródłem bólu i można ją dobrze naświetlać razem z mięśniami górnej części pleców.
Biodro
Biodro jest najtrudniejszym przypadkiem. U większości osób staw znajduje się głębiej niż 5 cm pod warstwą mięśni i tkanki tłuszczowej. Zachowujemy ostrożność: należy oczekiwać efektu na otaczające mięśnie, a nie na sam staw.
Protokół terapii czerwonym światłem przy chorobie zwyrodnieniowej stawów — według stawu
Protokół różni się głównie odległością oraz liczbą stron, które należy naświetlać. Podstawowe zasady pozostają takie same: goła skóra, 10–15 minut na obszar.
| Staw | Odległość | Czas trwania na stronę | Częstotliwość | Ważna uwaga |
|---|---|---|---|---|
| Kolano | 15 cm (przez pierwsze dwa tygodnie 30 cm) | 10–15 minut | 5–6 razy w tygodniu | Naświetlaj osobno przednią i wewnętrzną stronę |
| Dłoń i palce | 15–20 cm | 10 minut | 5–6 razy w tygodniu | Naświetlaj osobno wierzch dłoni i dłoń |
| Bark | 15 cm | 10–15 minut | 5 razy w tygodniu | Lekko odsuń ramię na zewnątrz, aby ułatwić dostęp |
| Szyja | 15–20 cm | 10 minut | 5 razy w tygodniu | Uwzględnij także mięśnie górnej części pleców |
| Biodro | 15 cm | 15 minut | 5 razy w tygodniu | Skupianie oczekiwań na mięśniach otaczających staw |
Trzy kwestie, przy których często popełnia się błędy:
- W pierwszym tygodniu sesje powinny być krótsze — 5–7 minut na obszar — a przez pierwsze dwa tygodnie należy zachować odległość 30 cm. Tkanki przyzwyczajają się do obciążenia, podobnie jak w przypadku planu treningowego.
- Częstotliwość ma większe znaczenie niż czas trwania. Optymalnie jest wykonywać pięć do sześciu sesji tygodniowo, minimum to trzy razy w tygodniu, a dwa razy w tygodniu nie przynosi efektów.
- Kluczowe znaczenie ma moc w miejscu terapii. W literaturze jako dolną granicę podaje się około 100 mW/cm²; tanie urządzenia często osiągają zaledwie 20–30 mW/cm². Nasze panele mają skalibrowany pomiar 130–200 mW/cm² z odległości 15 cm, a przewodowy pas TheraFlex — 219 mW/cm².
Oś czasu: kiedy można coś zauważyć
Światło czerwone nie działa jak środek przeciwbólowy — jego działanie narasta stopniowo. W ciągu pierwszych dwóch do czterech tygodni organizm buduje swoją zdolność do reagowania, a dopiero potem pojawiają się rezultaty. Jeśli przerwiesz po trzech tygodniach, niczego nie osiągniesz. W przypadku artrozy ta cierpliwość jest szczególnie ważna.
| Okres | Co zwykle zgłaszają użytkownicy |
|---|---|
| Tydzień 1–2 | Mniejsza sztywność poranna, pierwsze kroki stają się łatwiejsze |
| Tydzień 3–4 | Więcej ruchu przy mniejszym bólu, możliwość dłuższych spacerów |
| Tydzień 6–8 | Wyraźniejsze zmniejszenie dolegliwości przewlekłych |
| 3 do 6 miesięcy | Ciężkie, wieloletnie przypadki: stopniowa poprawa pod warunkiem konsekwencji |
Ponieważ artroza jest chorobą przewlekłą, nie jest to kuracja z określonym końcem. Po fazie wdrażania większość osób kontynuuje terapię, wykonując trzy–cztery sesje tygodniowo w ramach podtrzymania efektów. Tę samą zasadę opisujemy w naszym artykule o terapii światłem czerwonym i regeneracji mięśni, gdzie faza wdrażania przebiega tylko szybciej.
Łączenie z ruchem i fizjoterapią
Terapia światłem czerwonym przy chorobie zwyrodnieniowej stawów nie zastępuje fizjoterapii, leków ani lekarza. W przypadku artrozy ruch jest najlepiej udokumentowanym działaniem, a największą przeszkodą w poruszaniu się jest ból. Właśnie w tym światło może odegrać swoją rolę.
Naświetlaj się przed ćwiczeniami, jeśli sztywność Cię powstrzymuje, a po nich, jeśli najbardziej dokuczają Ci dolegliwości pozostałe po wysiłku. Uzgodnij plan z fizjoterapeutą. Jeśli masz protezę lub implant albo przyjmujesz leki uwrażliwiające skórę na światło, przed rozpoczęciem stosowania skonsultuj się z lekarzem prowadzącym.
Jeśli nie masz pewności, jakie rozwiązanie wybrać, możesz umówić bezpłatną, piętnastominutową rozmowę wideo ze specjalistą. Bez nachalnej sprzedaży — po prostu szczera rozmowa o tym, co jest realistyczne. Jeśli wolisz napisać, możesz odpowiedzieć poniżej: zawsze czyta to człowiek, a odpowiedź otrzymasz w ciągu 24 godzin.
Które urządzenie pasuje do którego stawu
Wybór zależy od tego, który staw chcesz naświetlać.
- W przypadku kolana, barku i szyi najpraktyczniejszy często okazuje się pas do terapii światłem czerwonym TheraFlex. Pas dopasowuje się do ciała, dzięki czemu światło dociera z kilku stron, a Ty możesz w tym czasie po prostu siedzieć. Dostępna jest wersja przewodowa i bezprzewodowa.
- Jeśli chcesz naświetlać kilka stawów albo uwzględnić także plecy i ogólną regenerację, panel będzie bardziej uniwersalny. ATP Pro 700 Essential Set łączy panel na połowę ciała ze statywem, dzięki czemu możesz ustawić wysokość i kąt dla każdego stawu bez improwizowania.
- Do samych dłoni i palców wystarczy niewielkie, ukierunkowane urządzenie. W naszym artykule o terapii czerwonym światłem przy bólu pleców przeczytasz więcej o wyborze między pasem a panelem.
Przy wyborze zwróć uwagę na zmierzoną irradiancję i czystość widmową długości fali, a nie na liczbę LED. Nasze diody mieszczą się w zakresie 5 nm od wartości docelowej i są dostarczane z raportem widmowym. Uzasadnienie znajdziesz na naszej stronie poświęconej badaniom naukowym nad terapią czerwonym światłem.
Najczęściej zadawane pytania
Czy terapia czerwonym światłem może wyleczyć chorobę zwyrodnieniową stawów?
Nie. Choroba zwyrodnieniowa stawów jest nieodwracalna, a światło nie odbudowuje utraconej chrząstki. Fotobiomodulacja może wspierać zmniejszenie bólu i sztywności oraz poprawę kondycji torebki stawowej, ścięgien i otaczających ją mięśni. Może to zmienić codzienne funkcjonowanie, ale samo zużycie stawu pozostaje.
Jak długo trzeba czekać, zanim odczuję poprawę przy chorobie zwyrodnieniowej kolana?
Większość użytkowników zgłasza mniejszą sztywność poranną w 1. lub 2. tygodniu oraz łatwiejsze poruszanie się w 3. lub 4. tygodniu. W przypadku dolegliwości przewlekłych wyraźniejsza poprawa często pojawia się około 6.–8. tygodnia. Przy zaawansowanej, wieloletniej chorobie zwyrodnieniowej konsekwentne stosowanie może być konieczne przez 3–6 miesięcy.
Jaka długość fali jest najbardziej odpowiednia przy bólu stawów?
W przypadku stawów najwięcej korzyści przynosi światło bliskiej podczerwieni o długości fali od 830 do 850 nm, ponieważ dociera na głębokość 4–5 cm, obejmując torebkę stawową, ścięgna i mięśnie. Czerwone światło o długości fali 660 nm pozostaje w górnych 5–10 mm i ma znaczenie głównie przy powierzchownie położonych stawach, takich jak stawy palców.
Czy mogę łączyć terapię czerwonym światłem ze środkami przeciwbólowymi i fizjoterapią?
Terapia czerwonym światłem nie zastępuje leków, fizjoterapii ani konsultacji lekarskiej i ma służyć jako uzupełnienie. Wiele osób naświetla się przed ćwiczeniami, aby rozpocząć je swobodniej, lub po nich, gdy pozostają dolegliwości. Jeśli stosujesz leki zwiększające wrażliwość skóry na światło, skonsultuj się wcześniej z lekarzem lub terapeutą.
Czy czerwone światło działa również na zwyrodnienie stawu biodrowego?
W przypadku biodra zachowujemy ostrożność. U większości osób staw znajduje się głębiej niż 4–5 cm, do których dociera światło bliskiej podczerwieni, pod tkanką mięśniową i tłuszczową. Wpływ na otaczające mięśnie jest prawdopodobny, ale na sam staw znacznie mniejszy. Bardziej obiecujące są kolano, dłoń, bark i szyja.
Zobacz więcej
Zobacz bezprzewodowy pas TheraFlex na kolano, bark i szyję lub porównaj panele. Jeśli nadal nie masz pewności, możesz spokojnie umówić tę rozmowę. Więcej informacji znajdziesz na naszej stronie z najczęściej zadawanymi pytaniami.
