Terapia światłem czerwonym przy chorobie zwyrodnieniowej stawów
Każdy, kto od lat żyje z artrozą, wie, jak bardzo sztywność i ból mogą wpływać na przebieg dnia. Coraz częściej otrzymujemy pytania, czy terapia czerwonym światłem w przypadku artrozy może coś wnieść. Uczciwa odpowiedź składa się z dwóch części. Czerwone światło i światło bliskiej podczerwieni nie odbudowują chrząstki ani nie cofają artrozy. Fotobiomodulacja może natomiast wspierać łagodzenie bólu i porannej sztywności oraz poprawiać kondycję tkanek wokół stawu. Wolimy wyjaśnić tę różnicę z wyprzedzeniem, a nie dopiero później.
Co terapia czerwonym światłem może, a czego nie może zrobić w przypadku artrozy
Terapia czerwonym światłem w przypadku artrozy koncentruje się na bólu, sztywności i tkankach wokół stawu, a nie na odbudowie chrząstki. Artroza jest nieodwracalna, a zdjęcie rentgenowskie tego nie zmieni. Użytkownicy zgłaszają przede wszystkim mniejszą sztywność poranną i łatwiejsze poruszanie się. Badania sugerują, że światło bliskiej podczerwieni wspiera krążenie oraz zdolność otaczających tkanek do regeneracji.
To skromniejsza obietnica niż te, które znajdą Państwo gdzie indziej — i jest to zamierzone. Chrząstka ma bardzo niewiele naczyń krwionośnych i nie ma przekonujących dowodów na to, że światło z zewnątrz odbudowuje utraconą chrząstkę.
Chrząstka nie jest jednak jedynym źródłem dolegliwości. W przypadku artrozy niemal zawsze występuje podrażnienie torebki stawowej, napięcie mięśni i przeciążenie ścięgien. Właśnie te tkanki znajdują się w zasięgu światła bliskiej podczerwieni i w dużej mierze to one decydują o tym, jak odczuwają Państwo swój dzień.
Co dzieje się w stawie i wokół niego
Działanie rozpoczyna się w mitochondriach. W łańcuchu transportu elektronów znajduje się oksydaza cytochromu c — enzym wrażliwy na czerwone światło o długości 660 nm oraz światło bliskiej podczerwieni o długości od 830 do 850 nm. Podczas naświetlania uwalnia się tlenek azotu, produkcja ATP przyspiesza, a w tkance powstają krótkie impulsy reaktywnych form tlenu, które odczytuje ona jako sygnał naprawczy. Termin fachowy to fotobiomodulacja, badana między innymi w Harvard Medical School i NASA. Pełne wyjaśnienie znajdą Państwo w naszym przeglądzie na temat działania czerwonego światła i światła bliskiej podczerwieni w organizmie.
W przypadku choroby zwyrodnieniowej stawów szczególne znaczenie ma długość fali. Czerwone światło o długości 660 nm przenika na głębokość od 5 do 10 mm i pozostaje w skórze oraz tkankach powierzchownych. Światło bliskiej podczerwieni o długości od 830 do 850 nm dociera na głębokość od 4 do 5 cm, obejmując stawy, ścięgna, mięśnie i nerwy obwodowe. W przypadku artrozy to właśnie bliska podczerwień wykonuje więc większość pracy.
To, co dzieje się w tej tkance, opisano w badaniach na trzy sposoby:
- Makrofagi przechodzą z trybu prozapalnego w tryb regeneracyjny. To wyjaśnia, dlaczego ból stawów po zastosowaniu światła LED często ustępuje wcześniej niż obrzęk.
- Mikrokrążenie poprawia się, dzięki czemu składniki odżywcze łatwiej docierają do torebki stawowej i ścięgien.
- Mięśnie wokół stawu otrzymują więcej ATP. Mniejsze napięcie ochronne zazwyczaj oznacza mniejszą sztywność przy stawianiu pierwszych kroków dnia.
To ta sama ścieżka, którą opisujemy w artykule o terapii czerwonym światłem w przypadku bólu i stanów zapalnych. W przypadku choroby zwyrodnieniowej stawów kontekst jest inny: zużycie pozostaje, więc podtrzymujesz istniejący stan.
Które stawy można praktycznie dobrze oświetlać
Im bliżej powierzchni skóry znajduje się staw, tym więcej dociera do niego światła. Dzięki temu niektóre zastosowania są bardziej obiecujące niż inne.
Kolano
Kolano jest najbardziej korzystnym stawem. Torebka stawowa, więzadła i ścięgna leżą płytko, a oświetlanie jest możliwe z przodu, od wewnątrz i od zewnątrz. Terapia czerwonym światłem w przypadku choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego to zastosowanie, o którym otrzymujemy najwięcej informacji zwrotnych.
Dłonie i palce
Stawy palców i nasada kciuka leżą tuż pod skórą. W tym przypadku światło o długości fali 660 nm jest równie istotne jak światło bliskiej podczerwieni. Oświetlaj oddzielnie grzbiet dłoni i wnętrze dłoni, aby światło docierało z obu stron.
Bark
Bark jest częściowo dostępny. Stożek rotatorów i otaczające go ścięgna znajdują się w zasięgu, natomiast sam staw leży głębiej, pod tkanką mięśniową. Największe korzyści dotyczą przede wszystkim ścięgien i otaczających mięśni.
Szyja
W przypadku choroby zwyrodnieniowej stawów szyi stawy międzykręgowe znajdują się za kręgosłupem, z warstwą mięśni z przodu. To właśnie ta warstwa mięśni często jest bolesna i można ją dobrze oświetlać razem z górnymi mięśniami pleców.
Biodro
Biodro jest najtrudniejszym przypadkiem. U większości osób staw znajduje się głębiej niż 5 cm pod tkanką mięśniową i podskórną. Zachowujemy ostrożność: należy oczekiwać efektu na otaczające mięśnie, a nie na sam staw.
Protokół terapii czerwonym światłem w przypadku choroby zwyrodnieniowej stawów — według stawu
Protokół różni się przede wszystkim odległością oraz liczbą stron, które są oświetlane. Podstawa pozostaje taka sama: goła skóra, 10–15 minut na obszar.
| Staw | Odległość | Czas trwania na każdą stronę | Częstotliwość | Najważniejsza kwestia |
|---|---|---|---|---|
| Kolano | 15 cm (przez pierwsze dwa tygodnie 30 cm) | 10–15 minut | 5–6 razy w tygodniu | Oświetlaj oddzielnie przednią i wewnętrzną stronę |
| Dłoń i palce | 15–20 cm | 10 minut | 5–6 razy w tygodniu | Oświetlaj oddzielnie grzbiet dłoni i wnętrze dłoni |
| Bark | 15 cm | 10–15 minut | 5 razy w tygodniu | Lekko odsuń ramię na zewnątrz, aby ułatwić dostęp |
| Szyja | 15–20 cm | 10 minut | 5 razy w tygodniu | Uwzględnij także górne mięśnie pleców |
| Biodro | 15 cm | 15 minut | 5 razy w tygodniu | Skupienie oczekiwań na otaczających mięśniach |
Trzy kwestie, w których często popełnia się błędy:
- W pierwszym tygodniu sesje powinny być krótsze: 5–7 minut na obszar, a przez pierwsze dwa tygodnie należy zachować odległość 30 cm. Tkanki przyzwyczajają się do obciążenia, podobnie jak w przypadku planu treningowego.
- Częstotliwość jest ważniejsza niż czas trwania. Optymalnie jest wykonywać pięć do sześciu sesji tygodniowo, minimum to trzy razy w tygodniu, a dwa razy w tygodniu nie przynosi żadnych efektów.
- Moc w oświetlanym miejscu ma kluczowe znaczenie. W literaturze jako dolną granicę podaje się około 100 mW/cm²; tanie urządzenia często osiągają 20–30 mW/cm². Nasze panele mają skalibrowaną moc 130–200 mW/cm² z odległości 15 cm, a przewodowy pas TheraFlex — 219 mW/cm².
Oś czasu: kiedy zauważysz efekty
Światło czerwone nie działa jak przycisk awaryjny — efekty narastają stopniowo. W pierwszych tygodniach organizm buduje swoją wydolność, a później może pojawić się zauważalna różnica. Jeśli przerwiesz po kilku tygodniach, nie osiągniesz trwałych efektów. W przypadku artrozy cierpliwość jest szczególnie ważna.
| Okres | Co użytkownicy często zgłaszają (różni się w zależności od osoby) |
|---|---|
| Faza wdrażania, pierwsze tygodnie | Niektórzy zgłaszają mniejszą sztywność poranną i płynniejsze stawianie pierwszych kroków |
| Przy regularnym stosowaniu przez kilka tygodni | Łatwiejsze poruszanie się przy mniejszym bólu, często wspominane są dłuższe spacery |
| Po kilku kolejnych tygodniach regularnego stosowania | W przypadku przewlekłych dolegliwości wyraźniejszą różnicę często zauważa się dopiero później |
| Dłuższa perspektywa, kilka miesięcy | Silne dolegliwości trwające od lat: co najwyżej stopniowa poprawa, pod warunkiem konsekwentnego stosowania |
Ponieważ artroza jest trwała, nie jest to kuracja z określonym końcem. Większość osób po fazie stopniowego wdrażania kontynuuje terapię, wykonując trzy–cztery sesje tygodniowo w ramach podtrzymania efektów. Tę samą zasadę opisujemy w naszym artykule o terapii światłem czerwonym i regeneracji mięśni, w którym faza wdrażania przebiega tylko szybciej.
Łączenie z ruchem i fizjoterapią
Terapia światłem czerwonym przy chorobie zwyrodnieniowej stawów nie zastępuje fizjoterapii, leków ani lekarza. W przypadku artrozy ruch jest najlepiej udokumentowanym działaniem, a największą przeszkodą w poruszaniu się jest ból. To właśnie w tym obszarze światło może odegrać swoją rolę.
Naświetlaj się przed ćwiczeniami, jeśli sztywność Cię powstrzymuje, oraz po nich, jeśli najbardziej dokuczają Ci dolegliwości po wysiłku. Ustal sposób stopniowego wdrażania terapii z fizjoterapeutą. Jeśli masz protezę lub implant albo przyjmujesz leki uwrażliwiające skórę na światło, przed rozpoczęciem stosowania skonsultuj się z lekarzem prowadzącym.
Jeśli nie masz pewności, jakie rozwiązanie wybrać w przypadku swojego stawu, możesz umówić bezpłatną, piętnastominutową rozmowę wideo ze specjalistą. Bez nachalnej sprzedaży, za to ze szczerą rozmową o tym, co jest realistyczne. Jeśli wolisz napisać, możesz odpowiedzieć poniżej — zawsze ktoś z zespołu to przeczyta i otrzymasz odpowiedź w ciągu 24 godzin.
Które urządzenie pasuje do danego stawu
Wybór zależy od tego, który staw chcesz naświetlać.
- W przypadku kolana, barku i szyi najpraktyczniejszy jest często pas do terapii światłem czerwonym TheraFlex. Pas dopasowuje się do ciała, dzięki czemu światło dociera z kilku stron, a Ty możesz w tym czasie po prostu siedzieć. Dostępna jest wersja przewodowa i bezprzewodowa.
- Jeśli chcesz naświetlać kilka stawów albo uwzględnić także plecy i ogólną regenerację, panel jest bardziej wszechstronny. Zestaw ATP Pro 700 Essential Set łączy panel na pół ciała ze stojakiem, dzięki czemu możesz ustawić wysokość i kąt dla każdego stawu bez improwizowania.
- W przypadku samych dłoni i palców wystarczy małe, ukierunkowane urządzenie. W naszym artykule o terapii światłem czerwonym przy bólu pleców przeczytasz więcej o wyborze między pasem a panelem.
Przy wyborze zwróć uwagę na zmierzoną irradiancję i czystość widmową długości fali, a nie na liczbę diod LED. Nasze diody mieszczą się w granicach 5 nm od wartości docelowej i są dostarczane z raportem spektralnym. Uzasadnienie znajdziesz na naszej stronie dotyczącej badań naukowych nad terapią światłem czerwonym.
Często zadawane pytania
Czy terapia światłem czerwonym może cofnąć chorobę zwyrodnieniową?
Nie. Choroba zwyrodnieniowa jest nieodwracalna, a światło nie odbudowuje utraconej chrząstki. Fotobiomodulacja może wspierać zmniejszenie bólu i sztywności oraz poprawę kondycji torebki stawowej, ścięgien i otaczających je mięśni. Może to poprawić codzienny komfort, ale samo zużycie stawu pozostaje.
Po jakim czasie zauważę efekty przy chorobie zwyrodnieniowej stawu kolanowego?
To zależy od osoby. Wielu użytkowników zgłasza, że przy regularnym stosowaniu przez kilka tygodni poranna sztywność się zmniejsza, a poruszanie staje się łatwiejsze. W przypadku przewlekłych dolegliwości zauważalna poprawa często wymaga większej liczby tygodni konsekwentnego stosowania. Przy zaawansowanej, wieloletniej chorobie zwyrodnieniowej konsekwentne stosowanie może być potrzebne przez kilka miesięcy. Rezultaty różnią się w zależności od osoby.
Jaka długość fali jest najbardziej odpowiednia przy bólu stawów?
W przypadku stawów najwięcej pracy wykonuje światło bliskiej podczerwieni o długości fali od 830 do 850 nm, ponieważ dociera na głębokość 4–5 cm i obejmuje torebkę stawową, ścięgna oraz mięśnie. Światło czerwone o długości fali 660 nm pozostaje w górnych 5–10 mm i ma znaczenie głównie przy powierzchownie położonych małych stawach, takich jak stawy palców.
Czy mogę łączyć terapię światłem czerwonym z lekami i fizjoterapią?
Terapia światłem czerwonym nie zastępuje leków, fizjoterapii ani wizyty u lekarza i ma służyć jako uzupełnienie. Wiele osób naświetla się przed ćwiczeniami, aby łatwiej je rozpocząć, albo po nich, gdy utrzymują się dolegliwości. Jeśli stosujesz leki zwiększające wrażliwość skóry na światło, skonsultuj się wcześniej z lekarzem prowadzącym.
Czy terapia światłem czerwonym działa również w przypadku choroby zwyrodnieniowej stawu biodrowego?
W przypadku biodra zachowujemy ostrożność. U większości osób staw znajduje się głębiej niż 4–5 cm, do których dociera światło bliskiej podczerwieni, pod tkanką mięśniową i podskórną. Wpływ na okoliczne mięśnie jest prawdopodobny, ale na sam staw — znacznie mniej. Bardziej obiecujące są kolano, dłoń, bark i szyja.
Zobacz więcej
Zobacz bezprzewodowy pas TheraFlex na kolano, bark i szyję lub porównaj panele. Jeśli nadal nie masz pewności, możesz spokojnie umówić tę rozmowę. Więcej informacji znajdziesz na naszej stronie z często zadawanymi pytaniami.
Terapia światłem czerwonym to zastosowanie wellness, a nie zamiennik opieki medycznej. Rezultaty różnią się w zależności od osoby; w razie dolegliwości skonsultuj się z lekarzem.
