Terapia światłem czerwonym na ból i stany zapalne
Osoby, które od miesięcy zmagają się ze sztywnym kolanem, dokuczliwym bólem barku lub plecami, które każdego ranka trzeba „rozruszać”, zazwyczaj próbowały już wielu metod. Fizjoterapia, leki przeciwzapalne, odpoczynek — albo właśnie brak odpoczynku. Wcześniej czy później pojawia się wtedy terapia światłem czerwonym w przypadku bólu i zasadne pytanie: czy to poważna metoda, czy tylko nadzieja zamknięta w pudełku z lampkami? Poniżej przeczytają Państwo, co dzieje się pod skórą, w przypadku których dolegliwości istnieją publikacje naukowe, jak wygląda realistyczny protokół oraz czym terapia światłem czerwonym nie jest.
Jak działa terapia światłem czerwonym w przypadku bólu
Terapia światłem czerwonym w przypadku bólu nie działa jak środek przeciwbólowy, lecz poprzez sam proces regeneracji. Światło bliskiej podczerwieni o długości fali od 830 do 850 nm przenika na głębokość od czterech do pięciu centymetrów, docierając do stawów, ścięgien i mięśni. Przyspiesza tam produkcję energii w komórkach, poprawia krążenie i przełącza komórki stanu zapalnego w tryb regeneracji. Efekt narasta przez kilka tygodni.
Na tym polega różnica. Lek przeciwzapalny tłumi sygnał, natomiast terapia światłem czerwonym poprawia warunki, w których tkanka sama się regeneruje. Dlatego podczas pierwszych sesji odczuwa się niewiele. Kto przerywa po trzech tygodniach, ponieważ „nic się nie dzieje”, nie uzyska żadnego efektu.
Mechanizm pod skórą
Termin fachowy to fotobiomodulacja. Badania nad nią trwają od dziesięcioleci, między innymi w Harvard Medical School i NASA. Sedno tkwi w mitochondriach — elektrowniach Państwa komórek.
Oksydaza cytochromu c i ATP
W łańcuchu transportu elektronów mitochondrium znajduje się enzym — oksydaza cytochromu c — który jest wrażliwy na światło czerwone (660 nm) i bliskiej podczerwieni (830–850 nm). Pod wpływem naświetlania uwalnia się tlenek azotu, który wcześniej częściowo blokował ten enzym. Produkcja ATP przyspiesza, a w komórce powstają krótkie impulsy reaktywnych form tlenu, działające jako sygnał naprawczy. Więcej o tym szlaku przeczytają Państwo w artykule o mitochondriach i ATP jako elektrowniach komórki.
Regeneracja wymaga energii. Pogrubiałe, podrażnione ścięgno lub torebka stawowa pozostająca przez wiele miesięcy w stanie łagodnego stanu zapalnego — to procesy wymagające ATP. Fotobiomodulacja w przypadku bólu oddziałuje właśnie na te procesy, a nie na samo odczuwanie bólu.
Głębokość penetracji decyduje o wszystkim
Długość fali decyduje o tym, jak głęboko dociera światło. W przypadku dolegliwości bólowych nie jest to szczegół, lecz cała istota problemu:
- 660 nm (światło czerwone) przenika na głębokość od pięciu do dziesięciu milimetrów. Dociera do skóry, skóry głowy i tkanek powierzchownych.
- 830–850 nm (bliska podczerwień) przenika na głębokość od czterech do pięciu centymetrów. Dociera do stawów, ścięgien, mięśni i nerwów obwodowych.
W przypadku kolana, barku lub dolnej części pleców światło bliskiej podczerwieni jest zatem aktywnym składnikiem. Urządzenie emitujące wyłącznie czerwone światło nie dociera tak głęboko. W wyjaśnieniu, jak działa światło czerwone i bliskiej podczerwieni dokładniej opisano tę różnicę.
Makrofagi i mikrokrążenie
W przypadku utrzymujących się dolegliwości makrofagi, czyli komórki układu odpornościowego odpowiedzialne za usuwanie uszkodzonych tkanek, często pozostają w stanie prozapalnym. W badaniach nad czerwonym światłem stosowanym w stanach zapalnych zaobserwowano, że po naświetlaniu komórki te przechodzą w kierunku trybu regeneracji. Ponadto poprawia się miejscowe mikrokrążenie. Z tego samego powodu technikę tę stosuje się również w regeneracji mięśni po wysiłku.
Dolegliwości objęte badaniami
Nie każda dolegliwość została zbadana w równym stopniu. Poniżej przedstawiamy obszary, w których dostępna jest literatura dotycząca łagodzenia bólu za pomocą LED, oraz siłę tych dowodów.
| Dolegliwość | Odpowiednia długość fali | Stan badań |
|---|---|---|
| Choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego | 830–850 nm | Stosunkowo wiele badań, różne protokoły, ogólnie korzystne wyniki w zakresie sztywności i funkcjonowania |
| Dolegliwości barku | 830–850 nm | Kilka badań dotyczących dolegliwości stożka rotatorów, często w połączeniu z terapią ćwiczeniową |
| Dolegliwości ścięgna Achillesa | 830–850 nm | Mniejsze badania, zazwyczaj prowadzone równolegle z programem stopniowego zwiększania obciążenia |
| Łokieć tenisisty | 830–850 nm | Wyniki są niejednoznaczne; rezultat wydaje się w dużej mierze zależeć od dawki i czasu trwania terapii |
| Zapalenie rozcięgna podeszwowego | 830–850 nm | Kilka randomizowanych badań wykazało korzystny wpływ na ból poranny |
| Rekonwalescencja pooperacyjna | 660 oraz 830–850 nm | Badania dotyczące obrzęku, gojenia ran i komfortu w tygodniach po zabiegu |
| Przewlekły ból dolnej części pleców | 830–850 nm | Dość dobrze zbadany, efekt zazwyczaj umiarkowany i pojawia się dopiero po dłuższym okresie stosowania |
Uczciwe zastrzeżenie: wiele z tych badań przeprowadzono przy użyciu urządzeń laserowych w warunkach klinicznych, na małych grupach i przy zastosowaniu różnych dawek. Przełożenie tych wyników na stosowanie w domu z panelami LED jest prawdopodobne, ale nie zostało potwierdzone w każdym szczególe. Odpowiednie badania znajdziesz na stronie poświęconej badaniom naukowym nad terapią czerwonym światłem. Dwóm częstym dolegliwościom poświęciliśmy osobne artykuły: terapia czerwonym światłem w chorobie zwyrodnieniowej stawów oraz terapia czerwonym światłem w przypadku bólu pleców.
Protokół terapii czerwonym światłem w przypadku bólu
Protokół jest prosty, ale szczegóły mają znaczenie. Szczególnie ważne jest natężenie w miejscu zabiegu: aby uzyskać klinicznie istotny efekt, minimalne natężenie na skórze powinno wynosić około 100 mW/cm². Wiele tanich urządzeń osiąga 20–30 mW/cm², zapewniając wprawdzie czerwoną poświatę, ale nie odpowiednią dawkę. Panele Panacea mają skalibrowane natężenie 130–200 mW/cm² z odległości 15 cm, a przewodowy pas TheraFlex osiąga 219 mW/cm². Zobacz także artykuł o natężeniu światła w mW/cm² i tym, co naprawdę oznaczają te liczby.
- Odległość: 15 cm w przypadku głębokich tkanek, takich jak kolano lub bark, oraz 25–30 cm w przypadku większych obszarów. Przez pierwsze dwa tygodnie zachowaj odległość 30 cm.
- Czas trwania: 10–15 minut na obszar. W pierwszym tygodniu 5–7 minut, aby stopniowo przyzwyczaić organizm.
- Częstotliwość: optymalnie 5–6 razy w tygodniu. Minimum to trzy razy w tygodniu. Dwa razy w tygodniu nie przyniesie efektów.
- Skóra: zabieg wykonuj na gołej skórze. Ubranie, a nawet cienkie legginsy, pochłaniają znaczną część dawki.
- Oczy: możesz je zamknąć, okulary są dołączone do zestawu.
Więcej nie znaczy tutaj lepiej. Dłuższe naświetlanie lub siedzenie bliżej urządzenia nie przynosi dodatkowych korzyści. Regularność jest ważniejsza niż intensywność.
Oś czasu: czego możesz oczekiwać i kiedy
W tym momencie większość osób rezygnuje — zazwyczaj zbyt wcześnie. W ciągu pierwszych dwóch do czterech tygodni organizm buduje swoją wydolność. Dopiero później pojawiają się rezultaty.
| Okres | Co zwykle zgłaszają użytkownicy |
|---|---|
| Tydzień 1–2 | Mniejsza sztywność poranna, staw szybciej zaczyna prawidłowo działać |
| Tydzień 3–4 | Więcej ruchu przy mniejszym bólu, dłuższe wykonywanie codziennych czynności |
| Tydzień 6–8 | Wyraźniejsze zmniejszenie dolegliwości przewlekłych |
| 3 do 6 miesięcy | Przy nasilonych lub długotrwałych dolegliwościach stabilnego obrazu można oczekiwać dopiero w tym okresie |
Czym światło czerwone nie jest
Światło czerwone nie jest środkiem przeciwbólowym. Nie korzystasz z sesji w gorszy dzień tak, jak przyjmujesz tabletkę. Nie zastępuje też fizjoterapii: przy dolegliwościach ścięgien i stawów podstawą powrotu do zdrowia pozostaje stopniowe zwiększanie obciążenia, a światło może co najwyżej wspierać ten proces. Nigdy nie odstawiaj samodzielnie przepisanych leków i skonsultuj się z lekarzem lub terapeutą przed wprowadzeniem jakichkolwiek zmian, zwłaszcza w przypadku reumatoidalnego zapalenia stawów, po operacji lub przy przyjmowaniu leków zwiększających wrażliwość na światło.
Światło czerwone nie stawia diagnozy. Ból, który pojawia się nagle, promieniuje lub towarzyszy mu utrata siły, gorączka albo spadek masy ciała, wymaga w pierwszej kolejności konsultacji z lekarzem. Nie jest to też gwarancja: u niektórych osób po dwunastu tygodniach konsekwentnego stosowania niewiele się zmienia. Wolimy powiedzieć o tym z góry.
Nie masz pewności, czy Twoja dolegliwość się do tego kwalifikuje? Umów bezpłatną, piętnastominutową rozmowę wideo z jednym z naszych specjalistów. Bez nachalnej sprzedaży: jeśli światło czerwone w Twojej sytuacji ma niewielki sens, po prostu Ci o tym powiemy. Zostaw komentarz poniżej — zawsze ktoś z naszego zespołu go przeczyta. W ciągu 24 godzin otrzymasz odpowiedź od osoby, która zna się na tym temacie.
Które urządzenie pasuje do danej dolegliwości
W przypadku jednej wyraźnie określonej dolegliwości, takiej jak ból kolana, barku, szyi lub dolnej części pleców, przewodowy pas TheraFlex jest najbardziej bezpośrednim rozwiązaniem. Pas przylega do skóry, dzięki czemu utrata dawki jest minimalna, a podczas sesji można normalnie pracować. Jeśli ból występuje w kilku miejscach albo chcesz połączyć terapię z regeneracją po sporcie, pielęgnacją skóry lub poprawą snu, praktyczniejszy będzie panel. Panel ATP Pro 700 obejmuje połowę ciała, dzięki czemu jest najbardziej wszechstronny.
Niezależnie od tego, od czego zaczniesz: nasze diody utrzymują się w granicach 5 nm od docelowej długości fali, są dostarczane z raportem spektralnym, nie migoczą i działają przez ponad 50 000 godzin. W przypadku dolegliwości bólowych ta stabilność jest ważniejsza niż liczba długości fal podana na opakowaniu.
Najczęściej zadawane pytania
Czy terapia czerwonym światłem działa na ból od razu?
Zazwyczaj nie. Czerwone światło nie działa jak środek przeciwbólowy, lecz stopniowo wspiera organizm. W ciągu pierwszych dwóch do czterech tygodni organizm buduje swoje możliwości, a dopiero później pojawiają się rezultaty. Niektórzy użytkownicy już w pierwszym lub drugim tygodniu odczuwają mniejszą sztywność poranną, jednak wyraźnego zmniejszenia przewlekłych dolegliwości zazwyczaj należy spodziewać się dopiero około szóstego do ósmego tygodnia.
Jakiej długości fali potrzebuję przy bólu stawów?
Bliska podczerwień o długości fali od 830 do 850 nm. Ta długość fali dociera na głębokość czterech do pięciu centymetrów, obejmując stawy, ścięgna, mięśnie i nerwy obwodowe. Czerwone światło o długości fali 660 nm dociera na głębokość od pięciu do dziesięciu milimetrów i jest przeznaczone przede wszystkim do skóry oraz tkanek powierzchniowych. W przypadku kolana, barku lub dolnej części pleców bliska podczerwień jest zatem składnikiem zapewniającym działanie.
Jak często należy naświetlać bolesny obszar?
Optymalna częstotliwość to pięć do sześciu razy w tygodniu. Trzy razy w tygodniu to minimum, przy którym można jeszcze oczekiwać efektów; dwa razy w tygodniu nie przynosi rezultatów. Przeznacz od dziesięciu do piętnastu minut na każdy obszar, a w pierwszym tygodniu zacznij od pięciu do siedmiu minut, aby stopniowo przyzwyczaić organizm.
Czy mogę łączyć terapię czerwonym światłem z fizjoterapią lub lekami?
Czerwone światło ma być uzupełnieniem, a nie zamiennikiem. W przypadku dolegliwości ścięgien i stawów podstawą regeneracji pozostaje stopniowe zwiększanie obciążenia. Nigdy nie przerywaj samodzielnie przyjmowania przepisanych leków i skonsultuj się z lekarzem lub terapeutą przed wprowadzeniem jakichkolwiek zmian, szczególnie w przypadku reumatoidalnego zapalenia stawów, po operacji lub przy przyjmowaniu leków zwiększających wrażliwość na światło.
Dlaczego natężenie światła w mW/cm² jest tak ważne?
Ponieważ decyduje ona o tym, ile energii rzeczywiście otrzymuje tkanka. Aby uzyskać klinicznie istotny efekt, w miejscu zabiegu potrzebne jest minimum około stu mW/cm². Tanie urządzenia często osiągają zaledwie dwadzieścia do trzydziestu mW/cm². Panele Panacea mają kalibrowany pomiar od stu trzydziestu do dwustu mW/cm² z odległości piętnastu centymetrów, a przewodowy pas TheraFlex osiąga dwieście dziewiętnaście mW/cm².
Jeśli zaczynasz od jednego uporczywego problemu, zobacz pas TheraFlex do pleców, kolana, barku i szyi. Jeśli szukasz rozwiązania, które można rozszerzyć o regenerację, skórę i sen, dobrym punktem wyjścia będzie panel ATP Pro 700. Jeśli utkniesz na którymś etapie, zajrzyj do najczęściej zadawanych pytań dotyczących terapii światłem.
