1) Huidverbetering / Anti-Aging

1. Shurrab K, et al. Low-level laser therapy for skin rejuvenation: systematic review and meta-analysis. J Cosmet Dermatol. 2024.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38817003/

• Populatie: Geaggregeerde klinische studies naar huidelasticiteit, rimpels en melasma.
• Interventie: Diverse LLLT/LED-protocollen (rood en nabij-infrarood).
• Belangrijkste bevindingen:
  • Verbeterde huidelasticiteit
  • Vermindering van rimpels
  • Beschouwd als veilige en nuttige aanvullende therapie
• Studietype: Systematische review (2024).
• Sterke punten/beperkingen: Recente meta-analyse; beperkingen door variërende doseringen en uitkomstmaten.

2. Couturaud V, Le Fur M, Pelletier M, Granotier F. Reverse skin aging signs by red light photobiomodulation. 2023.

https://www.researchgate.net/publication/372014314_Reverse_skin_aging_signs_by_red_light_photobiomodulation

• Populatie: 20 gezonde blanke vrouwen met gemengde tot vette huid, leeftijd niet exact opgegeven.
• Interventie: LED-masker (~630 ±10 nm, ~15,6 J/cm²), 2 sessies per week gedurende 3 maanden (12 min per sessie).
• Belangrijkste bevindingen:
  • ~16,7% vermindering van verslapping van het gezicht
  • ~31,3% toename van dermale dichtheid
  • ~28,1% afname van poriediameter
  • ~62,6% afname in talgproductie
  • Effecten bleven 14–28 dagen aanwezig na stoppen
• Studietype: Klinische interventiestudie zonder controlegroep.
• Sterke punten/beperkingen: Kleine steekproef, geen placebo-groep.

3. Mota LR, et al. Photobiomodulation reduces periocular wrinkle volume by 30%: a randomized controlled trial (2023)

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36780572/

• Populatie: 137 vrouwen van 40–65 jaar met huidfototype II–IV.
• Interventie: 10 sessies in 4 weken van rood (660 nm) en amber (590 nm) licht, split-face model.
• Belangrijkste bevindingen:
  • ~31,6% rimpelreductie met rood licht
  • ~29,9% rimpelreductie met amber licht
  • Geen significante verbetering in hydratatie of visco-elasticiteit
• Studietype: Gerandomiseerde, gecontroleerde split-face studie.
• Sterke punten/beperkingen: Gericht op perioculaire zone, korte follow-up.

4. Jagdeo J, et al. Light-emitting diodes in dermatology: A systematic review. J Am Acad Dermatol. 2018.

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6099480/

• Populatie: Diverse klinische studies (photo-aging, acne, wondgenezing).
• Interventie: Rood (630–660 nm) en NIR (830–880 nm) licht in verschillende protocollen.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Verbeterde rimpels
  • Toegenomen huidelasticiteit
  • Collageenstimulatie
  • Tot 26–36% rimpelreductie in sommige onderzoeken
• Studietype: Systematische review.
• Sterke punten/beperkingen: Grote variatie in doseringen en apparaten.

5. Wunsch A & Matuschka K. A controlled trial… Photomed Laser Surg. 2014.

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3926176/

• Populatie: Volwassenen die full-face PBM kregen.
• Interventie: Polychromatisch rood/NIR-licht gedurende meerdere weken.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Hogere patiënttevredenheid
  • Vermindering van fijne lijntjes
  • Toename van collageendichtheid
• Studietype: Gecontroleerde klinische studie.
• Sterke punten/beperkingen: Apparaatafhankelijk; gestandaardiseerde doseringen nodig.

6. Avci P, et al. Low-level laser therapy (LLLT) in skin. Lasers Surg Med. 2013.

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4126803/

• Populatie: Klinische en preklinische gegevens.
• Interventie: Rood licht (600–700 nm) en NIR (760–1100 nm).
• Belangrijkste bevindingen:
  • Toename in ATP-productie
  • Stimulatie van collageensynthese
  • Toename van fibroblastactiviteit
• Studietype: Narratieve/systematische review.
• Sterke punten/beperkingen: Sterke mechanistische onderbouwing.

2) Sneller herstel, spierherstel & sportprestaties

1. Luo WT, et al. Effects of Low-Level Laser Therapy on Muscular Performance and Recovery: Systematic Review & Meta-analysis. Front Physiol. 2021.

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9460079/

• Populatie: 24 klinische onderzoeken bij atleten en actieve volwassenen.
• Interventie: LLLT/PBM vóór of na training, golflengten 630–904 nm.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Verbeterde spierkracht wanneer toegepast vóór inspanning
  • Verminderde spierschade (lagere CK-waarden)
  • Verminderde spierpijn
• Studietype: Meta-analyse.
• Sterke punten/beperkingen: Veel studies; variatie in dosering en timing.

2. Tomazoni SS, et al. Infrared Low-Level Laser Therapy applied before running test. Lasers Med Sci. 2019.

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6885272/

• Populatie: Gezonde, actieve volwassenen.
• Interventie: IR-LLLT (808–830 nm) toegepast vóór een progressieve looptest.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Betere prestaties tijdens hardlopen
  • Lagere vermoeidheidsindicatoren vergeleken met placebo
• Studietype: Gerandomiseerd klinisch onderzoek.
• Sterke punten/beperkingen: Goed gecontroleerd; één sessie — geen langdurige data.

3. Rossato M, et al. Dose-response effect of photobiomodulation on exercise performance. Lasers Surg Med. 2020.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33232629/

• Populatie: 18 fysiek actieve mannen.
• Interventie: PBM op verschillende energiedosissen toegebracht op de quadriceps vóór inspanning.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Duidelijke dosis-responsrelatie
  • Meer herhalingen mogelijk vóór vermoeidheid
  • Verminderde spiervermoeidheid
• Studietype: Gerandomiseerde crossover-studie.
• Sterke punten/beperkingen: Kleine steekproef maar uitstekende controle.

4. Lanferdini FJ, et al. Effects of Photobiomodulation Therapy on Performance in Sports: Randomized Trials & Mechanisms. Sports Med. 2023.

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10594465/

• Populatie: Atleten en actieve volwassenen.
• Interventie: PBM voor of na inspanning, meestal 660–850 nm.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Verbeterde zuurstofdynamiek in spieren
  • Minder spierschade na inspanning
  • Snellere spierherstelprocessen
• Studietype: Systematische review.
• Sterke punten/beperkingen: Uitgebreid overzicht; noodzaak voor uniforme doseringen.

5. Ailioaie LM & Ailioaie C. Photobiomodulation and sports: a narrative review with an RCT example. 2021.

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8706093/

• Populatie: Gezonde mannen (RCT) + bredere sportpopulatie in review.
• Interventie: PBM toegepast op biceps vóór krachtinspanning.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Lagere vermoeidheid tijdens testen
  • Langere tijd tot spierfalen
• Studietype: RCT + narratieve review.
• Sterke punten/beperkingen: Gericht op één spiergroep; breder onderzoek nodig.

6. De Oliveira et al. Photobiomodulation preconditioning improves muscular performance: systematic review (2018).

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29090398/

• Populatie: Gerandomiseerde studies met atleten/gezonde deelnemers.
• Interventie: PBM toegepast vóór training of inspanning.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Consistente vermindering van spiervermoeidheid
  • Verbeterde prestaties in verschillende sporttesten
• Studietype: Systematische review & meta-analyse.
• Sterke punten/beperkingen: Sterke ondersteuning; variatie in protocollen.

3) Meer energie & minder vermoeidheid

1. Salehpour F., et al. Transcranial PBM improves brain energy metabolism via cytochrome-c oxidase activation (2023)

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10552827/

• Populatie: Overzicht van dier- en humane onderzoeken naar hersenenergie en mitochondriën.
• Interventie: Rood/NIR hersen-PBM (meestal 630–1064 nm).
• Belangrijkste bevindingen:
  • Verhoogde activiteit van cytochroom-c-oxidase
  • Verhoogde ATP-productie in de hersenen
  • Betere cognitieve energiebeschikbaarheid
• Studietype: Systematische review.
• Sterke punten/beperkingen: Sterk mechanistisch bewijs; klinische parameters variëren.

2. Naeser MA., et al. Transcranial PBM for chronic brain dysfunction — improved fatigue & cognition (2022)

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9271305/

• Populatie: Patiënten met langdurige cognitieve klachten.
• Interventie: Rood/NIR tPBM toegepast op de prefrontale cortex.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Minder mentale vermoeidheid
  • Verbeterde aandacht en verwerkingssnelheid
  • Verbeterde stemming
• Studietype: Klinische interventiestudie.
• Sterke punten/beperkingen: Veelbelovend; geen placebo-controle.

3. Vargas E., et al. PBM increases cerebral oxygenation & alertness (NIR 1064 nm) — randomized trial (2017)

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5445709/

• Populatie: Gezonde volwassenen.
• Interventie: 1064 nm NIR op voorhoofd gedurende 8 minuten.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Toename van zuurstofvoorziening in de hersenen
  • Hogere alertheid
  • Mogelijke verhoging van mentale energie
• Studietype: Gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek.
• Sterke punten/beperkingen: Sterke fysiologische metingen; korte interventieduur.

4. Henderson TA, et al. Neuroenergetic benefits of PBM — review (2022)

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35149652/

• Populatie: Humane en diermodellen gericht op energievoorziening van neuronen.
• Interventie: Diverse PBM-golflengten van 630–1064 nm.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Toegenomen ATP-synthese
  • Lagere oxidatieve stress
  • Verbeterde mitochondriale functie
• Studietype: Mechanistische review.
• Sterke punten/beperkingen: Sterke biologische onderbouwing; variatie tussen studies.

5. Darlot F, et al. PBM reshapes energy metabolism in neurons — experimental & translational evidence (2022)

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35413191/

• Populatie: Dier- en celstudies aangevuld met vroege klinische data.
• Interventie: PBM met rood/NIR voor mitochondriale stimulatie.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Verbeterde ATP-productie
  • Betere energie-efficiëntie in neuronen
  • Potentiële toepassing bij vermoeidheidsklachten
• Studietype: Translational research review.
• Sterke punten/beperkingen: Veelbelovend; beperkte grootschalige humane data.

6. Hwang J, et al. PBM for mental fatigue — randomized sham-controlled trial (2016)

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27285902/

• Populatie: Gezonde volwassenen met mentale vermoeidheid.
• Interventie: 825 nm tPBM gericht op frontale hersengebieden.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Aanzienlijke vermindering van mentale vermoeidheid
  • Verbeterde cognitieve prestaties
• Studietype: Dubbelblind, placebo-gecontroleerd onderzoek.
• Sterke punten/beperkingen: Sterk design; één sessie — effect op lange termijn onbekend.

4) Pijnvermindering (spier- & gewrichtspijn)

1. González-Muñoz A, et al. Efficacy of photobiomodulation therapy in the treatment of pain and inflammation: Systematic review (2023)

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10094541/

• Populatie: Klinische onderzoeken naar acute en chronische musculoskeletale pijn.
• Interventie: Lokale toepassing van rood en nabij-infrarood PBM.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Vermindering van pijnscores in meerdere RCT's
  • Verminderde ontstekingsmarkers
  • Verbeterd herstel van weefsels
• Studietype: Systematische review.
• Sterke punten/beperkingen: Goede hoeveelheid RCT’s; variatie in dosering en parameters.

2. Hamblin MR. Mechanisms and applications of the anti-inflammatory effects of photobiomodulation (2017)

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5523874/

• Populatie: Preklinische en klinische onderzoeken naar ontsteking en pijn.
• Interventie: Rood/NIR PBM op cellen, diermodellen en menselijke weefsels.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Afname van pro-inflammatoire cytokines
  • Toename van M2-macrofagen (herstellend type)
  • Verminderde oxidatieve stress
• Studietype: Mechanistische review.
• Sterke punten/beperkingen: Sterke biologische basis; behoefte aan uniforme klinische protocollen.

3. Tomazoni SS, et al. IR LLLT before exercise reduces post-exercise soreness and markers (2019)

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6885272/

• Populatie: Gezonde mannelijke sporters.
• Interventie: Infrarood LLLT vóór intensieve oefening.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Aanzienlijke vermindering van spierpijn na inspanning
  • Lagere CK-waarden en oxidatieve stress
  • Betere spierherstelmarkers
• Studietype: Gerandomiseerde, placebo-gecontroleerde studie.
• Sterke punten/beperkingen: Sterk gecontroleerd; alleen korte termijn en kleine groep.

4. Tsou YA, et al. Effects of PBMT for delayed-onset muscle soreness: systematic review & meta-analysis (2025)

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12286287/

• Populatie: Onderzoeken naar spierpijn (DOMS) bij gezonde volwassenen.
• Interventie: PBM toegepast vóór of na inspanning.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Vermindering van DOMS-intensiteit op verschillende tijdspunten
  • Betere spierfunctie tijdens herstel
• Studietype: Systematische review en meta-analyse.
• Sterke punten/beperkingen: Goede hoeveelheid trials; werking afhankelijk van tijdstip van toepassing.

5. Zecha FJ, et al. LLLT/PBM in oral mucositis & tissue injury (2016 review)

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4846477/

• Populatie: Kankerpatiënten met orale mucositis door chemo of bestraling.
• Interventie: Lokale LLLT op mondslijmvlies.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Significante pijnvermindering
  • Versnelde genezing van mondlaesies
  • Verminderde ernst van mucositis
• Studietype: Systematische review met praktijkrichtlijnen.
• Sterke punten/beperkingen: Zeer sterk klinisch bewijs; specifieke medische context.

6. González-Muñoz A, et al. PBM as adjunctive therapy for chronic musculoskeletal pain (2023)

https://www.mdpi.com/2076-3417/15/8/4161

• Populatie: Patiënten met knie-artrose, tendinopathie en lage rugpijn.
• Interventie: PBM toegevoegd aan fysiotherapie of standaardzorg.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Extra pijnvermindering bovenop reguliere therapie
  • Verbeterde functionaliteit
• Studietype: Systematische review en trialsamenvatting.
• Sterke punten/beperkingen: Positief beeld; nood aan grotere RCT's.

5) Neurologische voordelen (focus, geheugen & cognitie)

1. Naeser MA, et al. Improved cognitive function after transcranial LED treatments in chronic TBI (2011 / 2016)

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3104287

• Populatie: Personen met chronisch traumatisch hersenletsel (TBI) en cognitieve beperkingen.
• Interventie: Herhaalde transcraniële rood/NIR LED-sessies (633–870 nm).
• Belangrijkste bevindingen:
  • Verbeterde aandacht
  • Verbeterd geheugen
  • Verbeterde executieve functies
• Studietype: Pilotklinische rapporten.
• Sterke punten/beperkingen: Consistente verbeteringen; behoefte aan grotere gecontroleerde RCT’s.

2. Qu X, et al. Repeated transcranial photobiomodulation improves working memory in older adults (2022)

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9514540/

• Populatie: Gezonde oudere volwassenen.
• Interventie: Zevendaagse reeks NIR tPBM-sessies.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Werkgeheugen verbeterde direct na de behandelingen
  • Effect hield meerdere weken aan
• Studietype: Gerandomiseerde gecontroleerde studie.
• Sterke punten/beperkingen: Goed gecontroleerd; beperkte steekproefgrootte.

3. de Oliveira BH, et al. tPBM increases cognitive function & BDNF in adults with MCI (2024)

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39423445/

• Populatie: Volwassenen met milde cognitieve beperking (MCI).
• Interventie: tPBM-sessies vs placebo/sham.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Verbeterde cognitieve prestaties
  • Toename in circulerende BDNF-waarden (neurotrofische factor)
• Studietype: RCT.
• Sterke punten/beperkingen: Sterk ontwerp; nood aan langetermijnonderzoek.

4. Urquhart EL, et al. Transcranial PBM-induced changes in EEG and cognition (2020)

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7587286/

• Populatie: Gezonde volwassenen.
• Interventie: Eén enkele sessie NIR tPBM (830 nm).
• Belangrijkste bevindingen:
  • Toename van delta- en theta-EEG-activiteit (geassocieerd met ontspanning en cognitieve modulatie)
  • Korte-termijn cognitieve verbeteringen
• Studietype: Gecontroleerde experimentele studie.
• Sterke punten/beperkingen: Sterke neurofysiologische data; kleine groep deelnemers.

5. Pan W, et al. Advances in photobiomodulation for cognitive impairment (2023 review)

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9945713/

• Populatie: Preklinische modellen en humane onderzoeken bij TBI, dementie en cognitieve achteruitgang.
• Interventie: Rood/NIR tPBM.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Verbeterde cerebrale doorbloeding
  • Mitochondriale ondersteuning
  • Verbeteringen in cognitieve uitkomsten in meerdere studies
• Studietype: Review.
• Sterke punten/beperkingen: Zeer uitgebreid; klinische protocollen verschillen sterk.

6. Nizamutdinov D, et al. Transcranial Near-Infrared (tNIR) light in dementia: safety & cognitive effects (2021)

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8219492/

• Populatie: Patiënten met dementie.
• Interventie: Herhaalde tNIR-behandelingen thuis.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Behandeling bleek veilig
  • Verbeteringen in cognitie bij sommige deelnemers
  • Verbeterde slaapkwaliteit en stemming gerapporteerd
• Studietype: Case series / behandelprotocol.
• Sterke punten/beperkingen: Waardevol real-world onderzoek; nood aan grotere gecontroleerde RCT’s.

6) Hormonale balans

1. Hamblin MR. Mechanisms of PBM — mitochondrial & NO release affecting endocrine cells (2017)

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5523874/

• Populatie: Mechanistische studies + beperkte humane gegevens.
• Interventie: Rood en nabij-infrarood photobiomodulation.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Toename van ATP-productie
  • Vrijgave van stikstofmonoxide (NO)
  • Biologische effecten die endocriene celactiviteit en stressrespons kunnen beïnvloeden
• Studietype: Mechanistische review.
• Sterke punten/beperkingen: Sterke biologische onderbouwing; weinig directe hormonale klinische RCT’s.

2. Yosefov-Abramson / Hernández-Bule 2024 — PBM effects on reproductive tissues

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11049838/

• Populatie: Diermodellen + kleine menselijke pilotstudies.
• Interventie: Lokale rood/NIR PBM op reproductieve weefsels.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Verbeterde follikelactiviteit en levensvatbaarheid in diermodellen
  • Verbeterde mitochondriale functie
  • Betere doorbloeding in reproductieve structuren
• Studietype: Preklinische review + pilot-human data.
• Sterke punten/beperkingen: Veelbelovend, maar beperkte humane hormonale data.

3. Liebert A et al. PBM and systemic neuroimmune/endocrine modulation (2020)

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7673843/

• Populatie: Preklinische en klinische studies met diverse aandoeningen.
• Interventie: Systemische PBM (transcraniaal en perifeer).
• Belangrijkste bevindingen:
  • Modulatie van ontstekingsmarkers
  • Invloed op hypothalamus–hypofyse–bijnier-as (HPA-as)
  • Mogelijke rol bij stressregulatie en hormonale balans
• Studietype: Narrative review.
• Sterke punten/beperkingen: Sterke mechanistische ondersteuning; gebrek aan grote humane hormonale RCT’s.

4. Clinical pilot studies — thyroiditis, thyroid nodules, reproductive medicine (Hernández-Bule 2024)

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11049838/

• Populatie: Kleine groepen patiënten met schildklierproblemen of fertiliteitsissues.
• Interventie: Gericht rood/NIR PBM op schildklier of bekkengebied.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Verbeterde doorbloeding
  • Sommige verlichting van symptomen
  • Variabele veranderingen in hormoonwaarden (niet consistent)
• Studietype: Pilotklinische observaties.
• Sterke punten/beperkingen: Veelbelovend maar kleine aantallen + inconsistente hormonale uitkomsten.

5. Laakso EL (2023) — PBM effects on gut–brain–endocrine axes

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10216148/

• Populatie: Mechanistische + kleine humane studies.
• Interventie: Transcraniële en perifere PBM.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Modulatie van mitochondriën in hormonale en metabole routes
  • Invloed op darm–brein–hormooncommunicatie
  • Mogelijk relevant voor stress, energie en hormonale regulatie
• Studietype: Review.
• Sterke punten/beperkingen: Sterke theoretische basis; weinig grote humane datastudies.

6. Hernández-Bule et al. (2024) — PBM & endocrine function review

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11049838/

• Populatie: Humane klinische studies, kleine RCTs, diermodellen en mechanistische studies.
• Interventie: PBM op endocrien-gerelateerde gebieden (schildklier, hersenen, testes).
• Belangrijkste bevindingen:
  • Mogelijke effecten op cortisol, testosteron, schildklierhormonen en melatonine
  • Mechanistische koppelingen via mitochondriële stimulatie en neuro-endocriene signalering
• Studietype: Systematische review.
• Beperkingen: Weinig grote RCT’s; hormonale uitkomsten vaak secundair; sterke variatie tussen protocollen.

7) Beter slapen

1. Saltmarche A, et al. Significant improvements in cognition & sleep reported in dementia patients after PBM (2017)

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28186867/

• Populatie: Personen met milde tot matige dementie.
• Interventie: Herhaalde photobiomodulation (transcraniaal/nabij-infrarood).
• Belangrijkste bevindingen:
  • Verbeterde slaapkwaliteit
  • Minder nachtelijke onrust
  • Verbeteringen in cognitieve functies
• Studietype: Case series.
• Sterke punten/beperkingen: Consistente caregiver-rapportages, maar geen controlegroep.

2. Nizamutdinov D, et al. tNIR in dementia: improved sleep & mood (2021)

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8219492/

• Populatie: Dementiepatiënten.
• Interventie: Herhaalde tNIR-behandelingen thuis.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Verbeterde slaapkwaliteit binnen circa 7 dagen
  • Verbeterde stemming
• Studietype: Case series / gecontroleerd protocol.
• Sterke punten/beperkingen: Real-world setting; geen geblindeerde RCT.

3. Gaggi NL, et al. Enhancing sleep, wakefulness, and cognition with photobiomodulation (2025 review)

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12350269/

• Populatie: Gezonde vrijwilligers en klinische groepen.
• Interventie: Transcraniële PBM, intranasale PBM en bright-light therapie.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Verbeterde alertheid overdag
  • Mogelijke ondersteuning van nachtelijke slaap
  • Effecten via circadiane en mitochondriale routes
• Studietype: Review (2025).
• Sterke punten/beperkingen: Mix van interventiemethoden; opkomend onderzoeksveld.

4. Urquhart EL, et al. tPBM changes EEG & cognition; sleep-related EEG changes noted (2020)

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7587286/

• Populatie: 20 gezonde volwassenen.
• Interventie: Eén sessie van 830 nm transcraniële PBM.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Toename in delta- en theta-EEG-activiteit (geassocieerd met ontspanning & slaapdruk)
  • Korte-termijn cognitieve verbeteringen
  • EEG-profiel vertoonde overeenkomsten met vroege slaapcycli
• Studietype: Experimentele crossoverstudie.
• Sterke punten/beperkingen: Sterke neurofysiologie, maar slaap zelf geen primaire uitkomst.

5. Bragato EF et al. (2023) — LED Mask RCT protocol including sleep as outcome

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9902007/

• Populatie: 60 vrouwen tussen 35 en 60 jaar.
• Interventie: 633 nm en 830 nm LED-masker, 20 minuten per sessie, 3× per week, gedurende 8 weken.
• Belangrijkste bevindingen: Dit betreft een protocol — slaap wordt gemeten via PSQI, maar er zijn nog geen resultaten gepubliceerd.
• Studietype: Gerandomiseerd, dubbelblind, placebo-gecontroleerd protocol.
• Sterke punten/beperkingen: Sterk design; resultaten nog in afwachting.

6. Hamblin MR (2017) & Laakso EL (2023) — PBM and melatonin/circadian mechanisms

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5523874/

• Populatie: Diermodellen, celstudies en indirecte menselijke data.
• Interventie: Rood (630–660 nm) en nabij-infrarood (800–850 nm) PBM.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Toename van cytochrome c oxidase-activiteit
  • Toename van ATP en stikstofmonoxide
  • Mogelijke invloed op melatoninesynthese
  • Normalisatie van circadiane ritmes in dieren
• Studietype: Mechanistische review.
• Sterke punten/beperkingen: Sterke biologische basis; weinig slaapgerichte humane RCT’s.

8) Haargroei

1. Torres AE, et al. Photobiomodulation for the management of hair loss (2021)

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33377535/

• Populatie: Overzicht van meerdere RCT’s bij alopecia.
• Interventie: Rood (630–660 nm) en nabij-infrarood LED helmen/caps, 2–3× per week gedurende 12–26 weken.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Verschillende RCT’s tonen een toename in haardichtheid
  • Verbeteringen in haargroei en haarstructuur
• Studietype: Narratieve review + samenvatting van RCT’s.
• Sterke punten/beperkingen: Brede dekking; variatie in protocollen blijft aanwezig.

2. Hamblin MR. Photobiomodulation for alopecia (2019 review)

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6737896/

• Populatie: Preklinische en klinische onderzoeken.
• Interventie: PBM tussen 630–830 nm in diverse apparaten.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Stimulatie van mitochondriën in haarfollikels
  • Effectiviteit bij androgenetische alopecie en alopecia areata
  • Potentiële rol bij herstel na chemotherapie
• Studietype: Review.
• Sterke punten/beperkingen: Goede mechanistische onderbouwing; oudere review t.o.v. nieuwste RCT’s.

3. Lodewijckx J, et al. HAIRLASER trial — PBM to accelerate hair regrowth after chemotherapy (2023)

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37060420/

• Populatie: Borstkankerpatiënten tijdens of na chemotherapie.
• Interventie: Helm- of lokaal gerichte rood/NIR PBM volgens protocol.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Versnelde haargroei vergeleken met controle
  • Verbeterde kwaliteit van leven en lichaamsbeeld
• Studietype: Gerandomiseerde gecontroleerde trial.
• Sterke punten/beperkingen: Waardevol in specifieke klinische groep; matige steekproefgrootte.

4. Wang YF, et al. Clinical trial comparing three wavelengths for hair growth (2024)

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40398915/

• Populatie: 68 volwassenen (18–60 jaar) met haarverlies.
• Interventie: PBM met drie golflengten:
  • 650 nm
  • 1550 nm
  • 14.000 nm
  vergeleken met controle, gedurende 3 maanden plus 9 maanden follow-up.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Toename in haardichtheid in alle PBM-groepen
  • Afnemende dichtheid in de controlegroep
  • Verminderde talgproductie van de hoofdhuid
• Studietype: Gecontroleerde klinische studie.
• Sterke punten/beperkingen: Unieke vergelijking tussen golflengten; middelgrote steekproef.

5. Charoensuksira S, et al. Light-guiding microneedle patch + LED helmet (2024)

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39325239/

• Populatie: 16 patiënten met androgenetische alopecie.
• Interventie: Microneedle patch gecombineerd met LED-helm (522 nm + 633 nm), 50 mW/cm², 40 J/cm², wekelijks gedurende 24 weken.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Toename van haardichtheid in het behandelde gebied
  • Verbeterde haarkwaliteit ten opzichte van controle
• Studietype: Kleine gerandomiseerde split-area trial.
• Sterke punten/beperkingen: Innovatieve methode; zeer kleine steekproef.

6. Yang K, et al. Hair growth promoting effects of 650 nm red light (ex vivo)

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8577899/

• Populatie: Ex-vivo humane haarfollikelculturen.
• Interventie: Blootstelling aan 650 nm rood licht.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Stimulatie van folliculaire activiteit
  • Upregulatie van mitochondriale en groeifactor-signalen
• Studietype: Mechanistische ex-vivo studie.
• Sterke punten/beperkingen: Sterke biologische ondersteuning; geen directe klinische toepassing.

9) Verbeterd metabolisme

1. Scontri CMCB, et al. Dose-response PBM reduces glycemia in T2DM (2023)

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37171054/

• Populatie: Personen met type 2 diabetes in een gerandomiseerd dubbelblind crossover-ontwerp.
• Interventie: Rood/nabij-infrarood PBM met tijd- en doseringsvariaties.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Daling in bloedglucosewaarden
  • Verbetering van hartslagvariabiliteit (HRV), wat wijst op betere autonome balans
• Studietype: Gerandomiseerde crossover RCT.
• Sterke punten/beperkingen: Veelbelovend resultaat; grotere onderzoeken nodig.

2. Elnaggar RK, et al. PBMT vs RF vs control in adolescents with obesity (2020)

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32141112/

• Populatie: Adolescenten met obesitas.
• Interventie: 635 nm PBM op abdominale vetregio’s, vergeleken met radiofrequentie en controle.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Vermindering in taille-heupratio
  • Vermindering van subcutane vetdikte van de buik
• Studietype: RCT.
• Sterke punten/beperkingen: Fysieke metingen verbeterd; korte follow-upduur.

3. Roche GC, et al. LLLT for reducing hip/waist/abdomen circumference (2017)

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27935737/

• Populatie: Volwassenen met BMI tussen 30–40.
• Interventie: 635–680 nm LLLT met meerdere behandelsessies.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Significante vermindering in tailleomvang
  • Afname in heup- en buikomtrek
• Studietype: Gecontroleerde klinische studie.
• Sterke punten/beperkingen: Valide reducties in lichaamsomvang; metabole biomarkers niet hoofdonderwerp.

4. Magalhães FC, et al. PBM in insulin resistance & metabolic outcomes (2022 review)

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36040371/

• Populatie: In-vitro, dier- en humane studies.
• Interventie: PBM met diverse parameters.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Verbeterde mitochondriale functie
  • Verminderde ontstekingsactiviteit
  • Verbeterde metabole signalering in adipocyten en spieren
• Studietype: Narratieve/systematische review.
• Sterke punten/beperkingen: Sterke theoretische ondersteuning; meer RCT’s bij mensen nodig.

5. Modena DAO, et al. LED PBM on adipose tissue — split-abdomen trial (2023)

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37851070/

• Populatie: Vrouwen met obesitas.
• Interventie: Rood en infrarood LED PBM gericht op afzonderlijke delen van de buik.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Stimulatie van mitochondriële activiteit in vetcellen
  • Lokale vermindering van adipose maten
• Studietype: Niet-gerandomiseerde split-area studie.
• Sterke punten/beperkingen: Interessante mechanistische markers; gebrek aan randomisatie.

6. Liu S, et al. tPBM improves metabolic parameters in diabetic mice (Nature Communications, 2023)

https://www.nature.com/articles/s42003-023-05630-3

• Populatie: Diabetische muismodellen.
• Interventie: Transcraniële PBM.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Verbeterde werking van insulinetherapie
  • Veranderde microgliale activiteit (ontstekingsmodulatie)
  • Toename van energieverbruik en beweging
• Studietype: Preklinisch dieronderzoek.
• Sterke punten/beperkingen: Sterke mechanistische evidence; klinische vertaling moet worden bevestigd.

10) Betere stemming / minder angst of depressie

1. Cassano P., et al. Transcranial photobiomodulation for major depressive disorder — pilot RCT (2018)

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7864111/

• Populatie: Volwassenen met een major depressive disorder (MDD).
• Interventie: Transcraniële nabij-infrarood PBM gericht op de prefrontale cortex.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Waarneembare antidepressieve effecten
  • Verbeterde stemming ten opzichte van baseline
  • Goede tolerantie en haalbaarheid
• Studietype: Gerandomiseerde, dubbelblinde, sham-gecontroleerde pilotstudie.
• Sterke punten/beperkingen: Sterk ontwerp maar kleine steekproefgrootte.

2. Ji Q., et al. Photobiomodulation improves depression symptoms — meta-analysis (2024)

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38356614/

• Populatie: RCT’s en gecontroleerde studies bij personen met depressieve klachten.
• Interventie: Transcraniële en perifere PBM.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Significante vermindering in depressieve symptomen vergeleken met placebo
  • Beperkt aantal hoogwaardige RCT’s beschikbaar
• Studietype: Systematische review en meta-analyse.
• Sterke punten/beperkingen: Statistisch aangetoond effect; heterogene protocollen.

3. Cho Y., et al. Meta-analysis: Efficacy of tPBM for depressive symptoms (2023)

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37651208/

• Populatie: Gerandomiseerde en sham-gecontroleerde trials.
• Interventie: Diverse transcraniële PBM-protocollen.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Ondersteuning voor effectiviteit van tPBM
  • Veel onderzoeken ondergepowerd door kleine steekproeven
• Studietype: Meta-analyse.
• Sterke punten/beperkingen: Grondige analyse, maar beperkt door geringe trialgroottes.

4. Iosifescu DV, et al. ELATED-3 multicenter randomized sham-controlled trial (2022)

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35950904/

• Populatie: Patiënten met een major depressive disorder over meerdere onderzoekscentra.
• Interventie: Transcraniële PBM met vooraf gedefinieerde irradiantie- en energiedrempels.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Minimaal benodigde dosis om klinisch effect te bereiken
  • Lage doseringen toonden geen effect
• Studietype: Multicenter gerandomiseerde gecontroleerde studie.
• Sterke punten/beperkingen: Onderstreept belang van correcte dosering; variatie tussen centra.

5. Guu TW, et al. Wearable tPBM for MDD — randomized double-blind sham-controlled trial (2025)

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39706483/

• Populatie: Personen met major depressive disorder.
• Interventie: Zelf toe te passen draagbare tPBM-apparatuur.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Goed verdragen en haalbaar in dagelijks gebruik
  • Lage dosering bleek onvoldoende voor antidepressief effect
  • Verbeterde slaapkwaliteit werd gerapporteerd
• Studietype: Gerandomiseerde dubbelblinde sham-gecontroleerde studie.
• Sterke punten/beperkingen: Realistische praktijksituatie; lage dosering beperkt effectiviteit.

6. Coelho DRA, et al. Dose-finding RCT of tPBM — neurometabolite changes & clinical correlations (2025)

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40429396/

• Populatie: Volwassenen met MDD.
• Interventie: Variërende doseringen transcraniële PBM.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Dosisafhankelijke veranderingen in neurometabolieten (NAA, Cho, Cr)
  • Correlatie tussen metabole veranderingen en klinische verbetering
• Studietype: Gerandomiseerde dubbelblinde dosisvergelijkende studie.
• Sterke punten/beperkingen: Sterk mechanistisch ontwerp; studies in vroege fase.

11) Vermindering van ontstekingen (artritis & auto-immuunaandoeningen)

1. Zhang R., et al. Mechanisms & efficacy of PBM in inflammatory disease (2023)

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10531845/

• Populatie: Humane en dierstudies gericht op ontstekingsziekten.
• Interventie: Diverse rood- en nabij-infrarood PBM-protocollen.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Daling van ontstekingsmarkers
  • Verbeterde weefselherstelmechanismen
  • Positieve effecten bij gewrichtsziekten en auto-immuunmodellen
• Studietype: Systematische review (2023).
• Sterke punten/beperkingen: Zeer uitgebreid; variatie in behandelingsprotocollen blijft een beperking.

2. Hamblin MR. Anti-inflammatory effects of PBM — mechanistic review (2017)

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5523874/

• Populatie: Cel-, dier- en humane studies.
• Interventie: Rood en nabij-infrarood licht.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Daling van oxidatieve stress
  • Daling van ontstekingsbevorderende cytokines
  • Toename van vasodilaterend stikstofmonoxide (NO)
  • Modulatie van mitochondriën en immuunactiviteit
• Studietype: Mechanistische review.
• Sterke punten/beperkingen: Sterk biologisch fundament; klinische PBM-protocollen verschillen sterk.

3. Oliveira S., et al. PBM for knee osteoarthritis — systematic review (2024)

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38775202/

• Populatie: RCT’s bij patiënten met knie-artrose.
• Interventie: Laser- of LED-PBM met verschillende parameters.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Pijnvermindering
  • Mogelijke verbetering in mobiliteit en functioneren
• Studietype: Systematische review en meta-analyse (2024).
• Sterke punten/beperkingen: Geaggregeerde data; lage zekerheid door heterogene protocollen.

4. González-Muñoz A., et al. PBM for chronic pain & inflammation — systematic review (2023)

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10094541/

• Populatie: Personen met chronische pijn en ontstekingsaandoeningen.
• Interventie: Laser- en LED-gebaseerde PBM.
• Belangrijkste bevindingen:
  • PBM toont gunstige effecten op pijn en ontsteking
  • Verschillende indicaties profiteren in wisselende mate
• Studietype: Systematische review.
• Sterke punten/beperkingen: Uitgebreid overzicht; noodzaak voor gestandaardiseerde RCT's.

5. Stausholm MB., et al. Efficacy of LLLT in knee osteoarthritis — BMJ Open (2019)

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12326686/

• Populatie: Placebo-gecontroleerde LLLT-onderzoeken bij knie-artrose.
• Interventie: Diverse doseringsprotocollen voor LLLT.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Aanzienlijke vermindering van pijn
  • Verbeterde gewrichtsfunctie
• Studietype: Systematische review en meta-analyse (2019).
• Sterke punten/beperkingen: Sterk bewijs, maar variatie in doseringen tussen studies beperkt vergelijkbaarheid.

6. Lourinho I., et al. LLLT in adults with rheumatoid arthritis — systematic review & meta-analysis (2023)

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12326686/

• Populatie: Volwassenen met reumatoïde artritis.
• Interventie: Diverse LLLT/PBM-protocollen.
• Belangrijkste bevindingen:
  • Daling van ontstekingsmarkers
  • Pijnvermindering
  • Verbeteringen in functioneren (in sommige studies)
• Studietype: Systematische review en meta-analyse (2023).
• Sterke punten/beperkingen: Veelbelovend, maar kleine cohorten en variërende methodologie.